Làn sóng ESG và Net Zero 2050: Ngành Môi trường bước vào thời kỳ 'khát' nhân lực chất lượng cao

Khi nhắc đến ngành Môi trường, nhiều người vẫn nghĩ đến những công việc quen thuộc như xử lý nước thải, chất thải tại nhà máy hay khu công nghiệp. Tuy nhiên, cùng với xu hướng phát triển bền vững, yêu cầu về ESG và mục tiêu Net Zero 2050 đang thúc đẩy doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến quản lý môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm phát thải. Sự chuyển dịch này cũng mở rộng nhu cầu nhân lực môi trường, đặc biệt ở những vị trí đòi hỏi kiến thức chuyên môn và khả năng đáp ứng các yêu cầu mới của doanh nghiệp.

Sinh viên ngành môi trường VLU học thực hành trong phòng lab đạt chuẩn

Doanh nghiệp lớn đua nhau "săn" nhân sự quản lý môi trường

Hàng loạt quy định về báo cáo phát thải, kiểm kê khí nhà kính và minh bạch chuỗi cung ứng đã chính thức áp dụng tại nhiều thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Đồng thời, lộ trình Net Zero vào năm 2050 ký kết tại Hội nghị lần thứ 26 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) đang được cụ thể hóa bằng hàng loạt chính sách. Doanh nghiệp buộc phải xây dựng bộ máy quản trị môi trường bài bản thay vì chỉ ứng phó mang tính thời điểm.

Hệ quả là các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp sản xuất lớn như Adidas, Masan, Suntory PepsiCo... liên tục mở rộng tuyển dụng các vị trí chuyên viên ESG, chuyên viên quản lý môi trường hay kỹ sư vận hành hệ thống xử lý chất thải chuẩn quốc tế. Từ vai trò "phụ trợ", giờ đây các vị trí này đã trở thành mắt xích chiến lược, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và khả năng tiếp cận vốn xanh của doanh nghiệp.

Trong khi đó, nguồn cung nhân lực được đào tạo bài bản, vừa vững chuyên môn kỹ thuật vừa am hiểu khung tiêu chuẩn ESG quốc tế hiện vẫn rơi vào tình trạng "cung không đủ cầu".

Đào tạo theo chuẩn quốc tế: Hai hướng đi song song cho người học

Đứng trước bài toán nhân lực này, nhiều trường đại học đã chủ động chuyển hướng đào tạo, học thực tế để dịch chuyển cùng thị trường. Tiêu biểu như tại Trường Đại học Văn Lang, chương trình đào tạo được thiết kế kết nối giữa kỹ thuật xử lý môi trường truyền thống với năng lực quản lý tài nguyên và ESG.

Cụ thể, chương trình ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại VLU được chuyển giao từ Đại học Wageningen (Hà Lan), trường được QS xếp hạng #3 thế giới về Khoa học Môi trường năm 2025. Trên nền tảng này, sinh viên có thể lựa chọn một trong hai hướng chuyên sâu. 

Với Thiết kế bền vững, chương trình tập trung vào các giải pháp kỹ thuật và công nghệ cho xử lý môi trường, đồng thời trang bị kiến thức về phát triển bền vững, sản xuất bền vững và ứng dụng công nghệ số trong thiết kế. Hướng Kinh tế tuần hoàn đi sâu vào quản lý môi trường theo ISO 14000, ESG, kinh tế tuần hoàn, cùng các nội dung về kiểm toán và quản lý năng lượng. 

Trong khi đó, ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường lại là lựa chọn hàng đầu cho những bạn trẻ định hướng làm tư vấn chính sách, quy hoạch và giám sát tài nguyên ở cả khu vực công lẫn doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp sinh viên không chỉ nắm bắt cách giải bài toán kỹ thuật, mà còn làm chủ ngôn ngữ báo cáo, kiểm toán chuẩn quốc tế.

Sinh viên VLU tham gia quan nhà máy Ajinomoto

Học qua trải nghiệm – Nền tảng cho kỹ sư môi trường thế hệ mới 

Chia sẻ về định hướng phát triển, PGS.TS Lê Thị Kim Oanh - Trưởng khoa Môi trường VLU cho biết, khoa lấy triết lý "học qua trải nghiệm" làm trọng tâm. Sinh viên được nuôi dưỡng niềm đam mê và bản lĩnh nghề nghiệp thông qua chương trình kết hợp giữa nghiên cứu khoa học chuyên sâu và hợp tác quốc tế.

Triết lý này được hiện thực hóa qua từng học phần: từ mô phỏng trên máy tính, thí nghiệm phòng lab cho đến các đồ án, chuyến kiến tập trực tiếp tại nhà máy, khu công nghiệp. Điểm tựa vững chắc cho sinh viên còn đến từ đội ngũ giảng viên với 100% tốt nghiệp đúng chuyên ngành tại các Quốc Gia có nền giao dục tiên tiến, liên tục cập nhật các phương pháp và tiêu chuẩn môi trường mới nhất vào bài giảng.

Bên cạnh đó, mạng lưới cựu sinh viên cùng mối liên kết chiến lược với các đối tác lớn như Adidas, Masan, Suntory PepsiCo… là "đòn bẩy" giúp người học sớm định hình sự nghiệp và nắm bắt cơ hội việc làm ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Học phần mô phỏng trên máy tính

Tự tin bước vào mắt xích chiến lược của nền kinh tế xanh

Khi ESG trở thành tấm "hộ chiếu xanh" để doanh nghiệp vươn ra thế giới, những người làm nghề môi trường, từ kỹ sư vận hành, chuyên viên quan trắc đến chuyên gia tư vấn phát triển bền vững đang nắm giữ vị trí quan trọng.

Gạt bỏ định kiến về một ngành học "ít cơ hội", lĩnh vực môi trường hiện nay mở ra con đường sự nghiệp tiềm năng cho những bạn trẻ sẵn sàng đón đầu làn sóng dịch chuyển sang kinh tế xanh toàn cầu.