Hướng dẫn giải bài tập SGK Địa lý lớp 9 bài 11: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp

I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI GIỮA BÀI

1. Dựa vào bản đồ Địa chất - khoáng sản (trong Atlát Địa lí Việt Nam) hoặc Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam và kiến thức đã học, nhận xét về ảnh hưởng của phân bố tài nguyên khoáng sản tới phân bố một số ngành công nghiệp trọng điểm.

Trả lời:

Sự phân bố tài nguyên khoáng sản ảnh hưởng đến phân bố một số ngành công nghiệp trọng điểm.

- Công nghiệp khai thác nhiên liệu: Trung du và miền núi Bắc Bộ (than), Đông Nam Bộ (dầu, khí).

- Công nghiệp hoá chất: Trung du và miền núi Bắc Bộ (sản xuất phân bón, hoá chất cơ bản) và Đông Nam Bộ (sản xuất phân bón, hoá dầu).

- Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng: Ở nhiều địa phương, đặc biệt ở Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ.

2. Việc cải thiện hệ thống đường giao thông có ý nghĩa như thế nào với phát triển công nghiệp?

Trả lời:

Đảm bảo chuyên chở nguyên, nhiên liệu, sản phẩm công nghiệp, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển công nghiệp.

3. Thị trường có ý nghĩa như thế nào với sự phát triển công nghiệp?

Trả lời:

Thị trường rộng lớn góp phần làm cho công nghiệp phát triển với quy mô lớn và sản phẩm đa dạng.

II. GỢI Ý THỰC HIỆN CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP CUỐI BÀI

1. Hãy sắp xếp các nhân tố tự nhiên và kinh tế - xã hội (được nêu trong bài) tương ứng vào các yếu tố đầu vào và đầu ra ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp.

Trả lời:

- Các yếu tố đầu vào:

+ Nguyên, nhiên liệu, năng lượng (có thể là các tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu từ nông, lâm, ngư nghiệp hay bán thành phẩm, các chi tiết sản phẩm,... từ các ngành công nghiệp khác, các cơ sở công nghiệp khác).

+ Lao động.

+ Cơ sở vật chất - kĩ thuật.

- Các yếu tố đầu ra:

+ Thị trường trong nước (tiêu dùng của nhân dân, các ngành công nghiệp, các cơ sở công nghiệp có liên quan).

+ Thị trường ngoài nước.

- Yếu tố chính sách tác động đến cả đầu vào, đầu ra, vì vậy có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển và phân bố công nghiệp.

2. Hãy phân tích ý nghĩa của việc phát triển nông, lâm, ngư nghiệp đối với ngành công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm.

Trả lời:

Việc phát triển nông, lâm, thuỷ sản tạo cơ sở nguyên liệu cho phát triển ngành công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm.

Ví dụ:

- Ngành trồng trọt: Lương thực là cơ sở nguyên liệu cho công nghiệp xay xát. Mía là nguyên liệu cho công nghiệp đường mía. Chè là cơ sở nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất chè. Cà phê là cơ sở nguyên liệu cho sản xuất cà phê,...

- Ngành chăn nuôi: Các cơ sở chăn nuôi cung cấp thịt để sản xuất thịt hộp, lạp xường, xúc xích; cung cấp sữa để sản xuất sữa hộp, bơ, pho mát,...

- Ngành nuôi trồng thuỷ sản: Cung cấp tôm, cá để đóng hộp, đông lạnh; cung cấp cá để chế biến nước mắm,...

III. CÂU HỎI TỰ HỌC

1. Khoáng sản nhiên liệu (than, dầu, khí) là cơ sở chủ yếu để phát triển ngành:

A. Công nghiệp năng lượng, hoá chất.

B. Công nghiệp luyện kim đen, luyện kim màu.

C. Công nghiệp hoá chất.

D. Công nghiệp vật liệu xây dựng.

2. Nền công nghiệp nước ta có cơ cấu đa ngành, chủ yếu nhờ vào:

A. Tài nguyên thiên nhiên đa dạng.

B. Các nguồn tài nguyên có trữ lượng lớn.

C. Sự phân bố các loại tài nguyên khác nhau.

D. Nhiều tài nguyên có giá trị cao.

3. Khoáng sản phi kim loại (apatit, pirit, photphorit,...) là cơ sở để phát triển ngành công nghiệp:

A. Hoá chất.                B. Luyện kim đen.

C. Luyện kim màu.     D. Vật liệu xây dựng.

4. Thuỷ năng của sông suối là cơ sở để phát triển ngành công nghiệp:

A. Luyện kim màu.     B. Năng lượng,

C. Hoá chất.              D. Vật liệu xây dựng

5. Các nhân tô có tính quyết định đến sự phát triển và phân bố công nghiệp nước ta là:

A. Dân cư, lao động; chính sách phát triển; thị trường.

B. Dân cư, lao động; chính sách phát triển; khoáng sản.

C. Dân cư, lao động; chính sách phát triển; địa hình.

D. Dân cư, lao động; chính sách phát triển; khí hậu.