Hướng dẫn giải bài tập SGK Hoá học lớp 11 bài 6: Bài thực hành 1 - Tính axit-bazơ. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

Thí nghiệm 1 (trang 24 SGK Hóa 11): Thí nghiệm 1. Tính axit - bazơ

Giải:

- Dụng cụ:

+ Mặt kính đồng hồ.

+ Ống hút nhỏ giọt.

+ Bộ giá ống nghiệm.

- Hóa chất :

+ Dung dịch HCl 0,1M.

+ Giấy chỉ thị pH.

+ Dung dịch NH₄Cl 0,1M.

+ Dung dịch CH₃COONa 0,1M.

+ Dung dịch NaOH 0,1M.

- Cách tiến hành thí nghiệm:

+ Đặt một mẩu giấy chỉ thị pH lên mặt kính đồng hồ. Nhỏ lên mẩu giấy đó một giọt dung dịch HCl 0,10M.

+ So sánh màu của mẩu giấy với mẫu chuẩn để biết giá trị pH.

+ Làm tương tự như trên, nhưng thay dung dịch HCl lần lượt bằng từng dung dịch sau: CH₃COOH 0,10M; NaOH 0,10M; NH₃ 0,10M. Giải thích.

- Hiện tượng và giải thích:

+ Nhỏ dung dịch HCl 0,1M lên mẫu giấy pH, giấy chuyển sang màu ứng với pH = 1: Môi trường axít mạnh.

+ Thay dung dịch HCl bằng dd NH3 0,1M, giấy chuyển sang màu ứng với pH = 9: Môi trường bazơ yếu.

+ Thay dung dịch NH₄Cl bằng dd CH₃COOH 0,1M, giấychuyển sang màu ứng với pH = 4. Môi trường axít yếu.

+ Thay dung dịch HCl bằng dd NaOH 0,1M, giấy chuyển sang màu ứng với pH=13. Môi trường kiềm mạnh.

Thí nghiệm 2 (trang 24 SGK Hóa 11): Thí nghiệm 2. Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

Giải:

- Dụng cụ:

+ Ống nghiệm.

+ Thìa, muỗng lấy hóa chất.

- Hóa chất:

+ Dung dịch Na₂CO₃.

+ Dung dịch CaCl₂.

+ Dung dịch phenolphtalein.

+ Dung dịch ZnSO₄.

+ Dung dịch NaOH.

- Cách tiến hành thí nghiệm:

+ Cho khoảng 2 ml dung dịch Na₂CO₃ đặc vào ống nghiệm đựng khoảng 2 ml dung dịch CaCl₂ đặc. Nhận xét hiện tượng xảy ra.

+ Hòa tan kết tủa thu được ở thí nghiệm a) bằng dung dịch HCl loãng. Nhận xét các hiện tượng xảy ra.

+ Một ống nghiệm đựng khoảng 2 ml dung dịch NaOH loãng. Nhỏ vào đó vài giọt dung dịch phenolphtalein. Nhận xét màu của dung dịch. Nhỏ từ từ dung dịch HCl loãng vào ống nghiệm trên, vừa nhỏ vừa lắc cho đến khi mất màu. Giải thích hiện tượng xảy ra.

- Hiện tượng:

a. Nhỏ dd Na₂CO₃ đặc vào dd CaCl₂ đặc xuất hiện kết tủa trắng CaCO₃.

Na₂CO₃ + CaCl₂ → CaCO₃↓ + 2NaCl.

b. Hoà tan kết tủa CaCO3 vừa mới tạo thành bằng dd HCl loãng: Xuất hiện các bọt khí CO₂, kết tủa tan thì CaCO₃ + 2 HCl → CaCl₂ + CO₂ + H₂O.

c. Nhỏ vài giọt dd phenolphtalein vào dd NaOH loãng chứa trong ống nghiệm, dd có màu hồng tím. Nhỏ từ từ từng giọt dd HCl vào, vừa nhỏ vừa lắc,dd sẽ mất màu. Phản ứng trung hoà xảy ra tạo thành dd muối trung hoà NaCl và H₂O môi trường trung tính.

NaOH + HCl → NaCl + H₂O.

- Giải thích và phương trình phản ứng: Khi lượng NaOH bị trung hoà hết, màu hồng của Phenolphtalein trong kiềm không còn dung dịch chuyển thành không màu.