Hướng dẫn giải bài tập SGK Hoá học lớp 12 bài 42: Luyện tập Nhận biết một số chất vô cơ

Bài 1 (trang 180 SGK Hóa 12): Trình bày cách nhận biết các ion trong các dung dịch riêng rẽ sau: Ba²⁺, Fe³⁺, Cu²⁺.

Giải:

Cho từ từ dung dịch NH₃ đến dư vào 3 mẫu thử, mẫu thử nào có kết tủa màu nâu đỏ thì mẫu thử đó chứa ion Fe³⁺

Fe³⁺ + 3NH₃ + 3H2O → Fe(OH)₃ ↓ + 3NH₄⁺

Mẫu thử nào lúc đầu xuất hiện kết tủa màu xanh lục, sau đó kết tủa tan ra cho dung dịch màu xanh thẫm thì mẫu thử đó chứa ion Cu²⁺

Cu²⁺ + 2 NH₃ + 2H₂O → Cu(OH)₂ ↓ + 2NH₄⁺

Cu(OH)₂ ↓ + 4NH₃→ [Cu(NH₃)₄](OH)₂

Cho dung dịch H₂SO₄ vào mẫu thử còn lại nếu có kết tủa trắng, không tan trong axit dư, mẫu thử đó chứa ion Ba²⁺

Ba²⁺ + H₂SO₄ → BaSO₄ ↓ + 2H⁺

Bài 2 (trang 180 SGK Hóa 12): Có 5 lọ hóa chất không nhãn mỗi lọ đựng một trong các dung dịch sau đây (nồng độ khoảng 0,1M): NH₄Cl, FeCl₂, AlCl₃, MgCl₂, CuCl₂. Chỉ dùng dung dịch NaOH thêm vào từng dung dịch có thể nhận biết dãy dung dịch nào sau đây?

A. 2 dung dịch: NH₄Cl, CuCl₂

B. 3 dung dịch: NH₄Cl, MgCl₂, CuCl₂

C. 4 dung dịch: NH₄Cl, AlCl₃, MgCl₂, CuCl₂

D. Cả 5 dung dịch.

Giải:

Dùng dung dịch NaOH cho lần lượt vào từng dung dịch, có thể nhận biết được tối đa năm dung dịch chứa ion: NH4Cl, FeCl₂, AlCl₃, MgCl₂, CuCl₂:

• NH₄Cl cho vào dung dịch NaOH có hiện tượng thoát khí mùi khai.

• MgCl₂ cho vào dung dịch NaOH có hiện tượng xuất hiện kết tủa trắng Mg(OH)₂

• FeCl₂ cho vào dung dịch NaOH có hiện tượng xuất hiện kết tủa trắng xanh Fe(OH)₂

• AlCl₃ cho vào dung dịch NaOH có hiện tượng xuất hiện kết tủa trắng Al(OH)₃ rồi tan trong kiềm dư.

• CuCl₂ cho vào dung dịch NaOH có hiện tượng xuất hiện kết tủa xanh lơ Cu(OH)₂

Chọn: D.

PTHH:

NH₄Cl + NaOH → NaCl + NH₃ + H₂O

MgCl₂ + NaOH → NaCl + Mg(OH)₂

CuCl₂ + NaOH → NaCl + Cu(OH)₂

FeCl₂ + NaOH → NaCl + Fe(OH)₂

AlCl₃ + NaOH → NaCl + Al(OH)₃

Bài 3 (trang 180 SGK Hóa 12): Có 4 ống nghiệm không nhãn mỗi ống đựng một trong các dung dịch sau (nồng độ khoảng 0,1 M): NaCl, Na₂CO₃, KHSO₄, CH₃NH₂. Chỉ dùng giấy quỳ tím cho vào từng dung dịch, quan sát sự thay đổi màu của nó có thể nhận biết dãy dung dịch nào?

A. 1 dung dịch NaCl

B. 2 dung dịch NaCl và KHSO₄

C. 2 dung dịch KHSO₄ và CH₃NH₂.

D. 3 dung dịch NaCl, KHSO₄ và Na₂CO₃

Giải:

Đáp án B, C và D.

Bài 4 (trang 180 SGK Hóa 12): Hãy phân biệt hai dung dịch riêng rẽ sau: (NH₄)₂S và (NH₄)₂SO₄ bằng một thuốc thử.

Giải:

Cho dung dịch Ba(OH)₂ vào hai mẫu thử, mẫu thử nào có khí và kết tủa trắng là (NH₄)₂SO₄, chỉ có khí là (NH₄)₂S

(NH₄)₂S + Ba(OH)₂ → BaS + 2NH₃ ↑ + 2H₂O

(NH₄)₂SO₄ + Ba(OH)₂ → BaSO₄ ↓ + 2NH₃ ↑ + 2H₂O

Bài 5 (trang 180 SGK Hóa 12): Có hỗn hợp khí gồm SO₂, CO₂, H₂. Hãy chứng minh sự có mặt của từng khí trong hỗn hợp đó. Viết các phương trình hóa học của các phản ứng.

Giải:

Cho dung dịch brom vào hỗn hợp khí , thấy dung dịch brom mất màu chứng tỏ trong hỗn hợp có SO₂

SO₂ + Br₂ + 2H₂O → 2HBr + H₂SO₄.

Thêm tiếp dung dịch brom vào hỗn hợp cho đến khi dung dịch Br₂ hết bị mất màu như vậy hết SO₂. Dẫn hỗn hợp khí còn lại qua dung dịch nước vôi trong có dư thấy có kết tủa trắng chứng tỏ có CO₂.

CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃ ↓ + H₂O

Dẫn khí còn lại qua bình đựng CuO (màu đen) đun nóng thấy có xuất hiện Cu màu đỏ thì khí đó là H₂