Hướng dẫn giải bài tập SGK Hoá học lớp 9 bài 18: Nhôm

Bài 2. (SGK Hóa 9 trang 58)

Thả một mảnh nhôm vào các ống nghiệm chứa các dung dịch sau:

a) MgSO₄;                            b) CuCl₂;                               c) AgNO₃;                 d) HCl.

Cho biết hiện tượng xảy ra. Giải thích và viết phương trình hoá học.

Giải:

a) Không có phản ứng, vì Al hoạt động hóa học kém hơn Mg, không đẩy được magie ra khỏi muối.

b) Có chất rắn màu đỏ bám vào lá nhôm, màu xanh lam của dung dịch nhạt dần. Vì Al hoạt động mạnh hơn Cu, nên đẩy đồng ra khỏi dung dịch muối, tạo thành Cu (màu đỏ) bám vào lá nhôm.

2A1 + 3CuCl₂ -> 2AlCl₃ + 3Cu↓

c) Có chất rắn màu trắng bám vào lá nhôm. Vì Al hoạt động hóa học mạnh hơn Ag, nên đẩy bạc ra khỏi muối, tạo thành Ag (màu trắng) bám vào lá nhôm.

Al + 3AgNO₃ -> Al(NO₃)₃ + 3Ag↓

d) Có khí thoát ra, nhôm bị hòa tan dần. Vì nhôm đứng trước hiđro nên phản ứng với axit HCl, tạo thành muối nhôm clorua, tan và giải phóng khí hiđro.

2Al + 6HCl -> 2AlCl₃ + 3H₂↑

Bài 3. (SGK Hóa 9 trang 58)

Có nên dùng xô, chậu, nổi nhôm để đựng vôi, nước vôi tôi hoặc vữa xây dựng không? Hãy giải thích.

Giải:

Không nên. Vì vôi, nước vôi hoặc vữa xây dựng đều có chứa Ca(OH)₂ là chất kiềm, chất này sẽ phá hủy dần các đồ vật bằng nhôm do có xảy ra các phản ứng.

Al₂O₃ + Ca(OH)₂ →Ca(AlO₂)₂ + H₂O

2Al + Ca(OH)₂ + H₂O →Ca(AlO₂)₂ + 3H₂

Bài 4. (SGK Hóa 9 trang 58)

Có dung dịch muối AlCl₃ lẫn tạp chất là CuCl₂. Có thể dùng chất nào sau đây để làm sạch muối nhôm? Giải thích và viết phương trình hoá học.

a) AgNO₃;                     b) HCl;                     c) Mg;                       d)Al;                   e) Zn.

Giải:

Để làm sạch muối nhôm, ta phải loại bỏ đồng ra khỏi dung dịch và không đưa tạp chất khác vào.

Chất đó là nhôm, vì Al hoạt dộng hóa học mạnh hơn Cu, đẩy đồng ra khỏi dung dịch, tạo thành đồng kim loại Cu.

2Al + 3CuCl₂ -> 2AlCl₃ + 3Cu

Bài 5. (SGK Hóa 9 trang 58)

Thành phần hoá học chính của đất sét là: Al₂O₃. 2SiO₂.2H₂O. Hãy tính phần trăm khối lượng của nhôm trong hợp chất trên.
Giải:
MAl2O3.2SiO2.2H2O = 258.
Giả sử có 1 mol đất sét
Phần trăm khối lượng của nhôm trong hợp chất là:
%mAl = 54 x 100 / 258 = 20,93%.

Bài 6. (SGK Hóa 9 trang 58)

Để xác định thành phần phần trăm khối lượng của hỗn hợp A gồm bột nhôm và bột magie, người ta thực hiện hai thí nghiệm sau:

Thí nghiệm 1: Cho m gam hỗn hợp A tác dụng hết với dung dịch H₂SO₄ loãng dư, thu được 1568ml khí ở điều kiện tiêu chuẩn.

Thí nghiệm 2: Cho m gam hỗn hợp A tác dụng với dung dịch NaOH dư, sau phản ứng thấy còn lại 0,6 gam chất rắn.

Tính phần trăm khối lượng của mỗi chất trong hỗn hợp A.

Giải:

Ở thí nghiệm 2: Chỉ có Al tác dụng với dung dịch NaOH và bị hòa tan hết vì NaOH dư.

Chất rắn còn lại là Mg = 0,6 gam hay = 0,6 : 24 = 0,025 mol

Ở thí nghiệm 1: Số mol H₂ = 1,568 : 22,4 = 0,07 mol. Gọi x là số mol Al.

Phương trình hóa học:

2Al + 3H₂SO₄ → Al₂(SO₄)₃ + 3H₂

x →                     1,5x (mol)

Mg + H₂SO₄ → MgSO₄ + H₂

0,025 →             0,025 (mol)

Theo hiđro, ta có: 1,5x + 0,025 = 0,07 => x = 0,03 mol = mol Al

Khối lượng của hỗn hợp: m = mMg + mAl = 0,6 + 0,03.27 = 1,41 gam

%Mg = 0,6.1,41 x 100% = 42,55%; %Al = 100% – 42,55% = 57,45%.