Chiến cuộc Đông Xuân 1953 – 1954 và chiến tích Điện Biên Phủ (1954): Diễn biến, kết quả và ý nghĩa lịch sử
- Thứ bảy - 07/04/2018 22:29
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Chiến cuộc Đông Xuân 1953 – 1954 và chiến tích Điện Biên Phủ (1954): Diễn biến, kết quả và ý nghĩa lịch sử
+ Âm mưu mới của bọn Pháp Mỹ nội dung kế hoạch quân sự Nava như thế nào?
-Bối cảnh lịch sử: Sau gần 8 năm chiến tranh, quân Pháp càng đánh càng thua, càng thua càng bí, lực lượng Việt Minh càng lớn mạnh. Còn kết quả chiến tranh đối với Pháp vẫn chỉ là vô vọng. Vì thế bọn thực dân Pháp ở Đông Dương muốn tìm một thắng lợi lớn về quân sự để kết thúc chiến tranh hoặc buộc ta phải đàm phán theo những điều kiện có lợi cho chúng. Được sự đồng ý của Mỹ, Pháp đề ra kê hoạch Nava - một kế hoạch phiêu lưu quân sự mới nhằm đảo ngược thế cờ, chuyển bại thành thắng và kết thúc chiến tranh.
-Nội dung kế hoạch Na va:
Về hoạch Nava dự định sẽ tiến hành theo 2 bước: bước 1: Từ khoảng giữa 1953 đến giữa 1954. Nava tập trung mọi cố gắng để xây dựng cho mình một đạo quân cơ động chiến lược thật lớn làm quả đấm thép. Trong khi đó chúng giữ thế phòng ngự ở miền Bắc, mở những cuộc tiến công chiến lược ở miền Nam trước để tiêu diệt hết lực lượng kháng chiến của ta ở miền Nam.
Bước II: Từ khoảng giữa năm 1954 đến đầu năm 1955.
Nava sẽ dồn quân ra miền Bắc chủ yếu là đồng bằng Bắc Bộ để tạo thành một cái bẫy, rồi nhử quân chủ lực ta tới đó mà tiêu diệt, kết thúc chiến tranh. Na va đã xây dựng được 84 tiểu đoàn quân cơ động chiến lược thì riêng ở đồng bằng Bắc Bộ chúng để tới 44 tiểu đoàn, nghĩa là bằng hơn 50% tổng số quân Pháp có ở Đông Dương. Nava dự định bình xong Việt Nam trong vòng 18 tháng.
* Nhận xét: Kế hoạch Nava chẳng qua chỉ là sản phẩm của thế thua, thế thất bại nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn và nảy sinh mầm mống thất bại ngay từ đầu, đó là chưa kể đến việc chúng còn vấp phải sự chống trả quyết liệt của quân và dân ta.
+ Chủ trương chiến lược của ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954 như thế nào?
a. Để đối phó với âm mưu của địch. Đảng, Chính phủ và Bộ Tổng tư lệnh quân đội ta đã để ra chủ trương chiến lược cho ta trong Đông Xuân 1953 -1954 là phải đập tan kế hoạch quân sự Nava bằng cách chọn một số địa bàn có tầm quan trọng về chiến lược mà ở đó lực lượng địch tương đối yếu, chúng không thể bỏ để buộc chúng phải phân tán lực lượng ra đối phó với ta, trên cơ sở ấy ta mới chọn điểm để mở trận quyết chiến chiến lược với địch nhằm đánh hại ý chí xâm lược của địch kết thúc chiến tranh.
b. Thực hiện chủ trương trên đây của Đảng, cuối năm 1953, ta mở một loạt chiến dịch lớn (tấn công lên Lai Châu, lên Trung Lào, Tây Nguyên và Thượng Lào) buộc địch phải dàn mỏng lực lượng để đối phó với ta.
Thế là từ chỗ Nava định tập trung quân ở một nơi là đổng bằng Bắc Bộ giờ đây chúng đã phải phân tán thành 5 nơi, trong đó Điện Biên Phủ là tập đoàn cứ điểm mạnh nhất ở Đông Dương. Đồng bằng Bắc Bộ cuối cùng chỉ còn 20 tiểu đoàn, nhưng cũng không còn cơ động được nữa. Điều đó chứng tỏ đến đây ta đã nắm được toàn bộ quyền chủ động về chiến lược trên toàn bộ chiến trường Đông Dương và kế hoạch Nava đã bị phá sản bước đầu. Trên cơ sở ấy ta mới chọn Điện Biên Phủ để mở trận quyết chiến chiến lược với đích nhằm đánh bại ý chí xâm lược của địch kết thúc chiến tranh.
- Nhận xét: Chủ trương trên đây của ta là đúng đắn, linh hoạt, sáng tạo và đã có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954.
+ Tại sao ta chọn Điện Biên Phủ trận quyết chiến chiến lược với địch?
- Sở dĩ ta chọn Điện Biên Phủ vì đây là một địa bàn chiến lược quan trọng ở miền Tây Bắc cả ta và địch đều muốn giữ.
- Đây là một chiến trường rừng núi hợp với sỏ trường tác chiến của quân ta, hạn chế được sức mạnh về pháo binh, phi cơ và xe cơ giới của địch.
- Điện Biên Phủ cách xa hậu phương của ta từ 600 - 800 km, cũng cách xa hậu phương của địch. Song ta có thể khác phục được hậu cần vì ta có dân. Ngược lại. Pháp rất khó khàn về hậu cần vì vào Điện Biên Phủ chỉ có một con đường bộ duy nhất từ Lai Châu xuống là ô tô có thể đi được. Nếu ta khống chế được con đường này thì địch chỉ còn cách tiếp tế bằng máy bay. Nếu ta dùng pháo cao xạ đặt trên núi không chế máy bay địch thì chúng sẽ hoàn toàn bị cô lập. Cuối cùng Điện Biên Phủ là chỗ mạnh nhất của địch. Nếu ta đánh được thì có thể nói bất cứ chỗ nào của địch ta cũng đánh được, từ đó mới làm thất bại được ý chí xâm lược của địch.
+ Diễn biến của chiến dịch Điện Biên Phủ?
Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra qua 3 đợt:
Đợt 1: Từ ngày 13/3/ đến 17/3/1954, quân ta mở cuộc tân công vào phân khu phía Bắc của địch. Chỉ trong 4 ngày (13 - 17/3/1954) quân ta san bằng phân khu phía Bắc của địch. Mọi con đường bộ vào Điện Biên Phủ đã bị cắt dứt, địch chỉ còn tiếp tế bằng máy bay. Mỹ vội lập một cầu hàng không ngoài khơi tiếp tế thẳng cho Điện Biên Phủ không cần thông qua Pháp.
Đợt 2: Từ ngày 30/3 - 26/4/1954, quân ta mở cuộc tấn công vào khu trung tâm Mường Thanh và Hổng Cúm ở phía Nam. Thực hiện phương châm đánh chắc, tiến chắc, quân ta dùng chiến thuật vây lấn bằng một hệ thống đường hào chằng chịt nối với nhau dài hàng mấy chục cây số. Nhiều trận đánh dữ dội đã diễn ra giữa ta và địch, nhất là ở khu đồi phía Đông, mà tiêu biểu là đồi C1, ta và địch quần nhau 26 ngày đêm, đặc biệt là đồi A1 ta và địch quần nhau 36 ngày đêm. Địch phải sống tròng điều kiện bị vây hãm, thiếu lương thực, thiếu đạn dược, thương binh thiếu thuốc men, tinh thần của chúng ngày càng sa sút nghiêm trọng.
Đợt 3: Từ ngày 1/5 đến 7/5/1954. quân ta mở tổng công kích vào những sào huyệt cuối cùng của chúng. Mờ sáng ngày 6/5/1954, ta cho nổ quả bộc phá nghìn cân ở chân đồi A1 và nhanh chóng chiếm được đồi A1. 12 giờ trưa ngày 7/5/1954 quân ta vượt cầu Mường Thanh. 5 giờ 30 phút chiều ngày 7/5/1954, quân ta bắt sống toàn bộ bộ chỉ huy của địch, tàn quân địch lũ lượt kéo cờ trắng ra hàng. Địch ở Hồng Cúm còn khoảng 2 nghìn tên, chúng mở một con đường máu định thoát sang Lào, đã bị một đơn vị quân ta phục sẵn tiêu diệt thêm một số, kết thúc chiến dịch.
+ Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch Điên Biên Phủ?
- Kết quả: Sau 55 ngày đêm chiến đấu, ta đã tiêu diệt, làm bị thương và bắt sông toàn bộ quân địch bao gồm 16.200 tên, trong đó có 21 tiểu đoàn bộ binh, một số đơn vị công binh, pháo binh và xe cơ giỏi yểm trợ. Ta thu và phá hủy toàn bộ vũ khí và phương tiện chiến tranh của chúng, bắn rơi và phá hủy 62 máy bay, thu và phá huỷ 10 chiếc xe tăng 18 tấn của địch. Ta bắt sống bộ chỉ huy của địch trong đó có tên thiếu tướng Đờcátơri. Nếu tính cả các chiến trường khác cộng lại thì trong Đông Xuân 1953 - 1954 ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 112.000 tên địch, giải phóng được nhiều vùng đất đai của Tổ quốc.
* Ý nghĩa:
- Đối với trong nước:
+ Đây là thắng lợi lớn nhất của ta trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, thắng lợi này làm thất bại ý chí xâm lược của địch, góp phần quyết định vào việc buộc địch phải ký với ta Hiệp định Giơnevơ ngày 21/7/1954 dể kết thúc chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương.
+ Thắng lợi này đã đưa đến việc giải phóng hoàn toàn miền Bắc, tạo điều kiện đưa miền Bắc quá độ tiến lên XHCN, đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân miền Bắc, đồng thời làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà.
+ Chiến thắng Điện Biên Phủ đã ghi thêm một trang oanh liệt mới vào truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm anh hùng bất khuất trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc.
- Đối với thế giới:
+ Đây là một thắng lợi lớn, chung của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới vì thế nó góp phần rất lớn vào việc cổ vũ động viên nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc nhất là các nước thuộc địa của Pháp như: Angiêri, Tuynidi, Marốc. Madagaxca v.v... đang nổi dậy dấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân để giải phóng cho mình.
+ Thắng lợi của nhân dân ta là thắng lợi của một dân tộc thuộc địa nhỏ yếu đối với cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Pháp, đồng thời cũng đập tan âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh ở Đông Dương của đế quốc Mỹ, dập tắt một lò lửa chiến tranh lớn nhất, dài ngày nhất trên thế giới kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vì thế nó góp phần to lớn vào việc củng cố hoà bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng và trên toàn thế giới nói chung.
- Chiến thắng Điện Biên Phủ đã chứng minh cho một chân lí lớn của thời đại ngày nay là “Một dân tộc dù nhỏ yếu. Nhưng nếu biết đoàn kết chặt chẽ. dưới sự lãnh đạo của một Đảng Mácxít chân chính, có đường lối cách mạng đúng đắn, được sự đổng tình và ủng hộ của nhân dân thế giới thì nhất định có thể đánh bại chiến tranh xâm lược của bọn đế quốc. Chiến tranh xâm lược của bọn đế quốc nhất định thất bại. Chiến tranh giải phóng dân tộc nhất định tham công” (Võ Nguyên Giáp).
Khái quát chung:
Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đi vào lịch sử dân tộc ta như nột Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa của thế kỷ 20 và là một chiến công chói lọi của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
-Bối cảnh lịch sử: Sau gần 8 năm chiến tranh, quân Pháp càng đánh càng thua, càng thua càng bí, lực lượng Việt Minh càng lớn mạnh. Còn kết quả chiến tranh đối với Pháp vẫn chỉ là vô vọng. Vì thế bọn thực dân Pháp ở Đông Dương muốn tìm một thắng lợi lớn về quân sự để kết thúc chiến tranh hoặc buộc ta phải đàm phán theo những điều kiện có lợi cho chúng. Được sự đồng ý của Mỹ, Pháp đề ra kê hoạch Nava - một kế hoạch phiêu lưu quân sự mới nhằm đảo ngược thế cờ, chuyển bại thành thắng và kết thúc chiến tranh.
-Nội dung kế hoạch Na va:
Về hoạch Nava dự định sẽ tiến hành theo 2 bước: bước 1: Từ khoảng giữa 1953 đến giữa 1954. Nava tập trung mọi cố gắng để xây dựng cho mình một đạo quân cơ động chiến lược thật lớn làm quả đấm thép. Trong khi đó chúng giữ thế phòng ngự ở miền Bắc, mở những cuộc tiến công chiến lược ở miền Nam trước để tiêu diệt hết lực lượng kháng chiến của ta ở miền Nam.
Bước II: Từ khoảng giữa năm 1954 đến đầu năm 1955.
Nava sẽ dồn quân ra miền Bắc chủ yếu là đồng bằng Bắc Bộ để tạo thành một cái bẫy, rồi nhử quân chủ lực ta tới đó mà tiêu diệt, kết thúc chiến tranh. Na va đã xây dựng được 84 tiểu đoàn quân cơ động chiến lược thì riêng ở đồng bằng Bắc Bộ chúng để tới 44 tiểu đoàn, nghĩa là bằng hơn 50% tổng số quân Pháp có ở Đông Dương. Nava dự định bình xong Việt Nam trong vòng 18 tháng.
* Nhận xét: Kế hoạch Nava chẳng qua chỉ là sản phẩm của thế thua, thế thất bại nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn và nảy sinh mầm mống thất bại ngay từ đầu, đó là chưa kể đến việc chúng còn vấp phải sự chống trả quyết liệt của quân và dân ta.
+ Chủ trương chiến lược của ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954 như thế nào?
a. Để đối phó với âm mưu của địch. Đảng, Chính phủ và Bộ Tổng tư lệnh quân đội ta đã để ra chủ trương chiến lược cho ta trong Đông Xuân 1953 -1954 là phải đập tan kế hoạch quân sự Nava bằng cách chọn một số địa bàn có tầm quan trọng về chiến lược mà ở đó lực lượng địch tương đối yếu, chúng không thể bỏ để buộc chúng phải phân tán lực lượng ra đối phó với ta, trên cơ sở ấy ta mới chọn điểm để mở trận quyết chiến chiến lược với địch nhằm đánh hại ý chí xâm lược của địch kết thúc chiến tranh.
b. Thực hiện chủ trương trên đây của Đảng, cuối năm 1953, ta mở một loạt chiến dịch lớn (tấn công lên Lai Châu, lên Trung Lào, Tây Nguyên và Thượng Lào) buộc địch phải dàn mỏng lực lượng để đối phó với ta.
Thế là từ chỗ Nava định tập trung quân ở một nơi là đổng bằng Bắc Bộ giờ đây chúng đã phải phân tán thành 5 nơi, trong đó Điện Biên Phủ là tập đoàn cứ điểm mạnh nhất ở Đông Dương. Đồng bằng Bắc Bộ cuối cùng chỉ còn 20 tiểu đoàn, nhưng cũng không còn cơ động được nữa. Điều đó chứng tỏ đến đây ta đã nắm được toàn bộ quyền chủ động về chiến lược trên toàn bộ chiến trường Đông Dương và kế hoạch Nava đã bị phá sản bước đầu. Trên cơ sở ấy ta mới chọn Điện Biên Phủ để mở trận quyết chiến chiến lược với đích nhằm đánh bại ý chí xâm lược của địch kết thúc chiến tranh.
- Nhận xét: Chủ trương trên đây của ta là đúng đắn, linh hoạt, sáng tạo và đã có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của ta trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954.
+ Tại sao ta chọn Điện Biên Phủ trận quyết chiến chiến lược với địch?
- Sở dĩ ta chọn Điện Biên Phủ vì đây là một địa bàn chiến lược quan trọng ở miền Tây Bắc cả ta và địch đều muốn giữ.
- Đây là một chiến trường rừng núi hợp với sỏ trường tác chiến của quân ta, hạn chế được sức mạnh về pháo binh, phi cơ và xe cơ giới của địch.
- Điện Biên Phủ cách xa hậu phương của ta từ 600 - 800 km, cũng cách xa hậu phương của địch. Song ta có thể khác phục được hậu cần vì ta có dân. Ngược lại. Pháp rất khó khàn về hậu cần vì vào Điện Biên Phủ chỉ có một con đường bộ duy nhất từ Lai Châu xuống là ô tô có thể đi được. Nếu ta khống chế được con đường này thì địch chỉ còn cách tiếp tế bằng máy bay. Nếu ta dùng pháo cao xạ đặt trên núi không chế máy bay địch thì chúng sẽ hoàn toàn bị cô lập. Cuối cùng Điện Biên Phủ là chỗ mạnh nhất của địch. Nếu ta đánh được thì có thể nói bất cứ chỗ nào của địch ta cũng đánh được, từ đó mới làm thất bại được ý chí xâm lược của địch.
+ Diễn biến của chiến dịch Điện Biên Phủ?
Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra qua 3 đợt:
Đợt 1: Từ ngày 13/3/ đến 17/3/1954, quân ta mở cuộc tân công vào phân khu phía Bắc của địch. Chỉ trong 4 ngày (13 - 17/3/1954) quân ta san bằng phân khu phía Bắc của địch. Mọi con đường bộ vào Điện Biên Phủ đã bị cắt dứt, địch chỉ còn tiếp tế bằng máy bay. Mỹ vội lập một cầu hàng không ngoài khơi tiếp tế thẳng cho Điện Biên Phủ không cần thông qua Pháp.
Đợt 2: Từ ngày 30/3 - 26/4/1954, quân ta mở cuộc tấn công vào khu trung tâm Mường Thanh và Hổng Cúm ở phía Nam. Thực hiện phương châm đánh chắc, tiến chắc, quân ta dùng chiến thuật vây lấn bằng một hệ thống đường hào chằng chịt nối với nhau dài hàng mấy chục cây số. Nhiều trận đánh dữ dội đã diễn ra giữa ta và địch, nhất là ở khu đồi phía Đông, mà tiêu biểu là đồi C1, ta và địch quần nhau 26 ngày đêm, đặc biệt là đồi A1 ta và địch quần nhau 36 ngày đêm. Địch phải sống tròng điều kiện bị vây hãm, thiếu lương thực, thiếu đạn dược, thương binh thiếu thuốc men, tinh thần của chúng ngày càng sa sút nghiêm trọng.
Đợt 3: Từ ngày 1/5 đến 7/5/1954. quân ta mở tổng công kích vào những sào huyệt cuối cùng của chúng. Mờ sáng ngày 6/5/1954, ta cho nổ quả bộc phá nghìn cân ở chân đồi A1 và nhanh chóng chiếm được đồi A1. 12 giờ trưa ngày 7/5/1954 quân ta vượt cầu Mường Thanh. 5 giờ 30 phút chiều ngày 7/5/1954, quân ta bắt sống toàn bộ bộ chỉ huy của địch, tàn quân địch lũ lượt kéo cờ trắng ra hàng. Địch ở Hồng Cúm còn khoảng 2 nghìn tên, chúng mở một con đường máu định thoát sang Lào, đã bị một đơn vị quân ta phục sẵn tiêu diệt thêm một số, kết thúc chiến dịch.
+ Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch Điên Biên Phủ?
- Kết quả: Sau 55 ngày đêm chiến đấu, ta đã tiêu diệt, làm bị thương và bắt sông toàn bộ quân địch bao gồm 16.200 tên, trong đó có 21 tiểu đoàn bộ binh, một số đơn vị công binh, pháo binh và xe cơ giỏi yểm trợ. Ta thu và phá hủy toàn bộ vũ khí và phương tiện chiến tranh của chúng, bắn rơi và phá hủy 62 máy bay, thu và phá huỷ 10 chiếc xe tăng 18 tấn của địch. Ta bắt sống bộ chỉ huy của địch trong đó có tên thiếu tướng Đờcátơri. Nếu tính cả các chiến trường khác cộng lại thì trong Đông Xuân 1953 - 1954 ta đã loại khỏi vòng chiến đấu 112.000 tên địch, giải phóng được nhiều vùng đất đai của Tổ quốc.
* Ý nghĩa:
- Đối với trong nước:
+ Đây là thắng lợi lớn nhất của ta trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, thắng lợi này làm thất bại ý chí xâm lược của địch, góp phần quyết định vào việc buộc địch phải ký với ta Hiệp định Giơnevơ ngày 21/7/1954 dể kết thúc chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương.
+ Thắng lợi này đã đưa đến việc giải phóng hoàn toàn miền Bắc, tạo điều kiện đưa miền Bắc quá độ tiến lên XHCN, đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân miền Bắc, đồng thời làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà.
+ Chiến thắng Điện Biên Phủ đã ghi thêm một trang oanh liệt mới vào truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm anh hùng bất khuất trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc.
- Đối với thế giới:
+ Đây là một thắng lợi lớn, chung của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới vì thế nó góp phần rất lớn vào việc cổ vũ động viên nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc nhất là các nước thuộc địa của Pháp như: Angiêri, Tuynidi, Marốc. Madagaxca v.v... đang nổi dậy dấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân để giải phóng cho mình.
+ Thắng lợi của nhân dân ta là thắng lợi của một dân tộc thuộc địa nhỏ yếu đối với cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Pháp, đồng thời cũng đập tan âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh ở Đông Dương của đế quốc Mỹ, dập tắt một lò lửa chiến tranh lớn nhất, dài ngày nhất trên thế giới kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vì thế nó góp phần to lớn vào việc củng cố hoà bình ở khu vực Đông Nam Á nói riêng và trên toàn thế giới nói chung.
- Chiến thắng Điện Biên Phủ đã chứng minh cho một chân lí lớn của thời đại ngày nay là “Một dân tộc dù nhỏ yếu. Nhưng nếu biết đoàn kết chặt chẽ. dưới sự lãnh đạo của một Đảng Mácxít chân chính, có đường lối cách mạng đúng đắn, được sự đổng tình và ủng hộ của nhân dân thế giới thì nhất định có thể đánh bại chiến tranh xâm lược của bọn đế quốc. Chiến tranh xâm lược của bọn đế quốc nhất định thất bại. Chiến tranh giải phóng dân tộc nhất định tham công” (Võ Nguyên Giáp).
Khái quát chung:
Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đi vào lịch sử dân tộc ta như nột Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa của thế kỷ 20 và là một chiến công chói lọi của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.
Bản quyền bài viết thuộc về Sachgiai.com. Ghi nguồn Sách giải.com khi đăng lại bài viết này.