Lịch sử 10, Bài 9: Sự phát triển lịch sử và nền văn hóa đa dạng của Ấn Độ
- Thứ năm - 26/09/2019 23:09
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Tóm tắt lý thuyết cần nhớ và giải bài tập trắc nghiệm Lịch sử 10, Bài 9: Sự phát triển lịch sử và nền văn hóa đa dạng của Ấn Độ
I. Kiến thức cơ bản
1. Văn hóa truyền thống truyền bá trên khắp lãnh thổ
- Đến thế kỉ VII, Ấn Độ rơi vào tình trạng chia rẽ, phân tán, mỗi vùng có những điều kiện và sắc thái riêng của mình, nên đất nước chia thành hai miền - Bắc và Nam, mỗi miền lại tách thành ba vùng, ba nước riêng, tức là sáu nước, trong đó nước Pa-la ở vùng Đông Bắc và nước Pa-la-va ở miền Nam có vai trò nổi trội hơn.
- Mỗi nước lại tiếp tục phát triển sâu rộng nền văn hoá của mình, trên cơ sở văn hoá truyền thống Ấn Độ.
- Nước Pa-la-va gần bến cảng và đường biển, đã có vai trò tích cực trong việc phổ biến văn hoá Ấn Độ đến các nước Đông Nam Á. Như thế văn hoá truyền thống Ấn Độ phát triển sâu rộng trên toàn lãnh thổ và có ảnh hưởng ra bên ngoài.
2. Vương triều Hồi giáo Đê-li
- Mặc dầu Ấn Độ có nền văn hoá truyền thống nhưng lại không thống nhất quốc gia nên cũng không tạo được sức mạnh để chống lại các thế lực bên ngoài. Người Hồi giáo gốc Trung Á xâm chiếm Ấn Độ lập ra vương quốc Hồi giáo Ấn Độ, đóng đô ở Đê-li gọi là Vương triều Hồi giáo Đê-li.
- Hơn 300 năm tồn tại và phát triển, Vương triều Hồi giáo Đê-li đã truyền bá, áp đặt Hồi giáo vào những cư dân Ấn Độ theo Hin-đu giáo, tự dành cho mình những ưu tiên về ruộng đất, địa vị trong bộ máy quan lại.
- Ở Ấn Độ, một yếu tố văn hoá mới - Hồi giáo được du nhập vào, đan xen tồn tại với văn hoá truyền thống.
- Thực tế, Hồi giáo vẫn không hề chiếm ưu thế ở Ấn Độ vốn đã gắn bó mật thiết với Hin-đu giáo và Ấn Độ giáo. Tuy nhiên nó đã đứng chân được, tạo nên kiểu dáng riêng biệt của một kiến trúc mang phong cách nghệ thuật Hồi giáo.
- Cũng từ đây, Hồi giáo được truyền bá và ảnh hưởng đến nhiều nơi khác, ở Đông Nam Á.
3. Vương triều Mô-gôn
- Thế kỉ XV, Vương triều Hồi giáo Đê-li bắt đầu suy yếu, một bộ phận dân Trung Á cũng theo Hồi giáo nhưng tự nhận là dòng dõi Mông cổ, bắt đầu tấn công Ấn Độ, lập ra Vương triều Mô-gôn.
- Vương triều Mô-gôn là thời kì cuối cùng của chế độ phong kiến Ấn Độ. Nhưng ông vua đầu tiên ra sức củng cố vương triều theo hướng “Ấn Độ hoá” và xây dựng đất nước để đến vua thứ tư A-cơ-ba đạt được bước phát triến mới.
- A-cơ-ba đã thi hành một số chính sách tích cực:
+ Xây dựng một chính quyền mạnh mẽ, dựa trên sự liên kết tầng lớp quý tộc. không phân biệt nguồn gốc, số quan lại gốc Mông cổ, gốc Ấn Độ Hồi giáo và cả gốc Ấn Độ giáo.
+ Xây dựng khối hòa họp dân tộc trên cơ sở hạn chế sự phân biệt sắc tộc và tôn giáo.
+ Tiến hành đo đạc lại ruộng đất để định ra mức thuê hợp lí, thống nhất hệ thống cân đong, đo lường.
+ Khuyến khích và hỗ trợ các hoạt động sáng tạo văn hoá, nghệ thuật.
- Đến đời con, cháu của A-cơ-ba là Gia-han-ghia và Sa-gia-han, đất nước vẫn duy trì sự phát triển, hoàng đế đã trưng tập vào ngân khố nhiêu của cải và thu được nhiều châu báu làm của riêng. Nhưng tình hình đã biến đổi khác trước, đó là xuất hiện sự bất mãn của dân chúng, những âm mưu chống đối, tranh giành quyền lực đã gia tăng.
- Hoàng đế cuối cùng của Vương triều, Ao-reng-dep phải gánh chịu hậu quả đó. Vương triều tồn tại 50 năm với đầy rối ren, cùng với sự xâm lấn của thực dân Anh. mất Bom-bay và Ma-đrát.
II. Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Vì sao đến thế kỉ VII, Ấn Độ lại rơi vào tình trạng chia rẽ, phân tán?
A. Do chính quyền trung ương suy yếu.
B. Do mỗi vùng lãnh thổ có điều kiện và sắc thái riêng.
C. Do ngoại xâm xâm lược.
D. Câu A và B đúng.
Đáp án: D
Câu 2: Trong sáu nước đã chia cắt, nước nào ở vùng Đông Bắc Ấn Độ nổi trội hơn cả?
A. Pa-la-va.
B. Pa-la.
C. Vương quốc Hồi giáo Mô-gôn.
D. Vương quốc Hồi giáo Đê-li.
Đáp án: B
Câu 3: Nước nào ở miền Nam Ấn Độ có vai trò tích cực trong việc phổ biến văn hoá Ấn Độ đến các nước Đông Nam Á ?
A. Pa-la-va.
B. Vương quốc Hồi giáo Mô-gôn.
C. Vương quốc Hồi giáo Đê-li.
D. Pa-la.
Đáp án: A
Câu 4: Người Hồi giáo gốc ở đâu tiến hành cuộc chinh chiến vào đất Ấn Độ, từng bước chinh phục các tiểu quốc Ấn rồi lập nên vương triều Hồi giáo Đê-li?
A. Ở Tây Á.
B. Ở Trung Á.
C. Ở Nam Á.
D. Ở Bắc Á.
Đáp án: B
Câu 5: Vương triều Hồi giáo Đê-li được thành lập ở Ấn Độ đã truyền bá, áp đặt đạo Hồi vào những cư dân đã và đang theo đạo nào?
A. Ấn Độ giáo.
B. Phật giáo.
C. Hin du giáo.
D. Cả ba tôn giáo trên.
Đáp án: C
Câu 6: Vào thời gian nào kinh đô Đê-li trở thành “một trong những thành phố lớn nhất thế giới”?
A Thế ki XIII.
B. Thế kỉ XIV.
C. Thế kỉ XV.
D. Thế kỉ XVI.
Đáp án: B
Câu 7: Thời gian từ 1526 - 1707, là thời kì tồn tại của Vương triều nào ở Ấn Độ?
A. Vương triều Mô-gôn.
B. Vương triều Hồi giáo Đê-li.
C. Vương triều Gúp-ta.
D. Tất cả các vương triều trên.
Đáp án: A
Câu 8: Người Ấn Độ có chữ viết riêng của mình từ rất sớm, phổ biến nhất là chữ gì?
A. Chữ tượng hình.
B. Chữ tượng ý.
C. Chữ Hin du
D. Chữ phạn.
Đáp án: D
Câu 9: Kinh Vê-đa là kinh cầu nguyện xưa nhất của đạo nào ở Ấn Độ?
A. Đạo phật
B. Đạo Ba-la-môn và đạo hin-đu.
C. Đạo Hồi
D. Tất cả các đạo trên.
Đáp án: B
Câu 10. Hoàng đế cuối cùng của các Vương Triều ở Ấn Độ là ai?
A. A-cơ-ba
B. Gian-ha-ghia.
C. Ao-reng-dép.
D. Sa Gia-han.
Đáp án: C
1. Văn hóa truyền thống truyền bá trên khắp lãnh thổ
- Đến thế kỉ VII, Ấn Độ rơi vào tình trạng chia rẽ, phân tán, mỗi vùng có những điều kiện và sắc thái riêng của mình, nên đất nước chia thành hai miền - Bắc và Nam, mỗi miền lại tách thành ba vùng, ba nước riêng, tức là sáu nước, trong đó nước Pa-la ở vùng Đông Bắc và nước Pa-la-va ở miền Nam có vai trò nổi trội hơn.
- Mỗi nước lại tiếp tục phát triển sâu rộng nền văn hoá của mình, trên cơ sở văn hoá truyền thống Ấn Độ.
- Nước Pa-la-va gần bến cảng và đường biển, đã có vai trò tích cực trong việc phổ biến văn hoá Ấn Độ đến các nước Đông Nam Á. Như thế văn hoá truyền thống Ấn Độ phát triển sâu rộng trên toàn lãnh thổ và có ảnh hưởng ra bên ngoài.
2. Vương triều Hồi giáo Đê-li
- Mặc dầu Ấn Độ có nền văn hoá truyền thống nhưng lại không thống nhất quốc gia nên cũng không tạo được sức mạnh để chống lại các thế lực bên ngoài. Người Hồi giáo gốc Trung Á xâm chiếm Ấn Độ lập ra vương quốc Hồi giáo Ấn Độ, đóng đô ở Đê-li gọi là Vương triều Hồi giáo Đê-li.
- Hơn 300 năm tồn tại và phát triển, Vương triều Hồi giáo Đê-li đã truyền bá, áp đặt Hồi giáo vào những cư dân Ấn Độ theo Hin-đu giáo, tự dành cho mình những ưu tiên về ruộng đất, địa vị trong bộ máy quan lại.
- Ở Ấn Độ, một yếu tố văn hoá mới - Hồi giáo được du nhập vào, đan xen tồn tại với văn hoá truyền thống.
- Thực tế, Hồi giáo vẫn không hề chiếm ưu thế ở Ấn Độ vốn đã gắn bó mật thiết với Hin-đu giáo và Ấn Độ giáo. Tuy nhiên nó đã đứng chân được, tạo nên kiểu dáng riêng biệt của một kiến trúc mang phong cách nghệ thuật Hồi giáo.
- Cũng từ đây, Hồi giáo được truyền bá và ảnh hưởng đến nhiều nơi khác, ở Đông Nam Á.
3. Vương triều Mô-gôn
- Thế kỉ XV, Vương triều Hồi giáo Đê-li bắt đầu suy yếu, một bộ phận dân Trung Á cũng theo Hồi giáo nhưng tự nhận là dòng dõi Mông cổ, bắt đầu tấn công Ấn Độ, lập ra Vương triều Mô-gôn.
- Vương triều Mô-gôn là thời kì cuối cùng của chế độ phong kiến Ấn Độ. Nhưng ông vua đầu tiên ra sức củng cố vương triều theo hướng “Ấn Độ hoá” và xây dựng đất nước để đến vua thứ tư A-cơ-ba đạt được bước phát triến mới.
- A-cơ-ba đã thi hành một số chính sách tích cực:
+ Xây dựng một chính quyền mạnh mẽ, dựa trên sự liên kết tầng lớp quý tộc. không phân biệt nguồn gốc, số quan lại gốc Mông cổ, gốc Ấn Độ Hồi giáo và cả gốc Ấn Độ giáo.
+ Xây dựng khối hòa họp dân tộc trên cơ sở hạn chế sự phân biệt sắc tộc và tôn giáo.
+ Tiến hành đo đạc lại ruộng đất để định ra mức thuê hợp lí, thống nhất hệ thống cân đong, đo lường.
+ Khuyến khích và hỗ trợ các hoạt động sáng tạo văn hoá, nghệ thuật.
- Đến đời con, cháu của A-cơ-ba là Gia-han-ghia và Sa-gia-han, đất nước vẫn duy trì sự phát triển, hoàng đế đã trưng tập vào ngân khố nhiêu của cải và thu được nhiều châu báu làm của riêng. Nhưng tình hình đã biến đổi khác trước, đó là xuất hiện sự bất mãn của dân chúng, những âm mưu chống đối, tranh giành quyền lực đã gia tăng.
- Hoàng đế cuối cùng của Vương triều, Ao-reng-dep phải gánh chịu hậu quả đó. Vương triều tồn tại 50 năm với đầy rối ren, cùng với sự xâm lấn của thực dân Anh. mất Bom-bay và Ma-đrát.
II. Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1: Vì sao đến thế kỉ VII, Ấn Độ lại rơi vào tình trạng chia rẽ, phân tán?
A. Do chính quyền trung ương suy yếu.
B. Do mỗi vùng lãnh thổ có điều kiện và sắc thái riêng.
C. Do ngoại xâm xâm lược.
D. Câu A và B đúng.
Đáp án: D
Câu 2: Trong sáu nước đã chia cắt, nước nào ở vùng Đông Bắc Ấn Độ nổi trội hơn cả?
A. Pa-la-va.
B. Pa-la.
C. Vương quốc Hồi giáo Mô-gôn.
D. Vương quốc Hồi giáo Đê-li.
Đáp án: B
Câu 3: Nước nào ở miền Nam Ấn Độ có vai trò tích cực trong việc phổ biến văn hoá Ấn Độ đến các nước Đông Nam Á ?
A. Pa-la-va.
B. Vương quốc Hồi giáo Mô-gôn.
C. Vương quốc Hồi giáo Đê-li.
D. Pa-la.
Đáp án: A
Câu 4: Người Hồi giáo gốc ở đâu tiến hành cuộc chinh chiến vào đất Ấn Độ, từng bước chinh phục các tiểu quốc Ấn rồi lập nên vương triều Hồi giáo Đê-li?
A. Ở Tây Á.
B. Ở Trung Á.
C. Ở Nam Á.
D. Ở Bắc Á.
Đáp án: B
Câu 5: Vương triều Hồi giáo Đê-li được thành lập ở Ấn Độ đã truyền bá, áp đặt đạo Hồi vào những cư dân đã và đang theo đạo nào?
A. Ấn Độ giáo.
B. Phật giáo.
C. Hin du giáo.
D. Cả ba tôn giáo trên.
Đáp án: C
Câu 6: Vào thời gian nào kinh đô Đê-li trở thành “một trong những thành phố lớn nhất thế giới”?
A Thế ki XIII.
B. Thế kỉ XIV.
C. Thế kỉ XV.
D. Thế kỉ XVI.
Đáp án: B
Câu 7: Thời gian từ 1526 - 1707, là thời kì tồn tại của Vương triều nào ở Ấn Độ?
A. Vương triều Mô-gôn.
B. Vương triều Hồi giáo Đê-li.
C. Vương triều Gúp-ta.
D. Tất cả các vương triều trên.
Đáp án: A
Câu 8: Người Ấn Độ có chữ viết riêng của mình từ rất sớm, phổ biến nhất là chữ gì?
A. Chữ tượng hình.
B. Chữ tượng ý.
C. Chữ Hin du
D. Chữ phạn.
Đáp án: D
Câu 9: Kinh Vê-đa là kinh cầu nguyện xưa nhất của đạo nào ở Ấn Độ?
A. Đạo phật
B. Đạo Ba-la-môn và đạo hin-đu.
C. Đạo Hồi
D. Tất cả các đạo trên.
Đáp án: B
Câu 10. Hoàng đế cuối cùng của các Vương Triều ở Ấn Độ là ai?
A. A-cơ-ba
B. Gian-ha-ghia.
C. Ao-reng-dép.
D. Sa Gia-han.
Đáp án: C
Bản quyền bài viết thuộc về Sachgiai.com. Ghi nguồn Sách giải.com khi đăng lại bài viết này.