Sách Giải

https://sachgiai.com

Quá trình xói mòn và sự sụp đổ của trật tự thế giới theo 2 cực Ianta

Tháng 2/1945 các nước Anh, Mỹ, Liên Xô đã họp Hội nghị cấp cao tại Ianta (Liên Xô) để giải quyết các vấn đề: Nhanh chóng kết thúc chiến tranh, phân chia phạm vi ảnh hưởng và thiết lập một trật tự thế giới mới. Trật tự thế giới được thiết lập theo những quy định của Hội nghị Ianta được gọi là trật tự 2 cực Ianta (Mỹ - Liên Xô).
Sau hơn 40 năm tồn tại, trật tự 2 cực Ianta đã bị xói mòn dần:
 
- Thắng lợi của cách mạng Trung Quốc đã tạo ra một bước đột phá đối với trật tự Ianta: đã đập tan âm mưu của Mỹ không chế Trung Quốc và Liên Xô. Mỹ phải từ bỏ những đặc quyền của mình ở Đông Bắc Trung Quốc
 
- Sự lớn mạnh về kinh tế của các nước Táy Au và Nhặt Bản và sự ra đời của cộng đồng kinh tê cháu Au đã làm suy giam nghiêm trọng phạm vi ảnh hướng của Mỹ ứ Tây Au, Sự phát triển thần kỳ của Nhật Bàn đã dẫn đến sự thành lập 3 trung tâm kinh tế, tài chính thế giới. Các nước Tây Áu. Nhật Bản đã trớ thành đôi thú cạnh tranh đáng gờm của Mỹ.
 
- Sự phát triển và thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc đã làm thay đối căn bản bộ mặt của khu vực Á Phi - Mỹ Latinh - khu vực ảnh hưởng trước đây của Mỹ. Tuy vậy, trật tự 2 cực Ianta cơ bản vẫn được duy trì.
 
Nhưng từ năm 1988 đến năm 1991, trật tự 2 cực Ianta bị phá vỡ, thể hiện trên các mặt:

- Khối Đông Âu: Phạm vi ảnh hưởng chủ yếu của Liên Xô bị tan vỡ, kéo theo là các liên minh chính trị - quân sự, kinh tế như Khối hiệp ước Vác-sa-va... khối SEV bị giải thể.
 
- Thế 2 cực Ianta giữa hai siêu cường Mỹ và Liên Xô bị phá vỡ: Liên Xô bị sụp đổ. tan vỡ từ một góc độ nhà nước, còn Mỹ vẫn giữ được vị trí đứng đầu thế giới về sức mạnh kinh tế và sức mạnh quân sự.
 
- Liên Xô và Mỹ đang phải rút dần sự có mặt của mình ở nhiều khu vực quan trọng trên thế giới.
 
- Mỹ đang cố gắng vươn lên thế một cực. Còn các cường quốc khác đang cố gắng duy trì thế đa cực trong đó Đức, Nhật Bản đang mong muốn trở thành 2 cực nữa.

Cuối cùng trật tự 2 cực Ianta đã hoàn toàn sụp đổ từ  sau sự tan rã của khối Đông Âu và Liên Xô vào năm 1991.
Bản quyền bài viết thuộc về Sachgiai.com. Ghi nguồn Sách giải.com khi đăng lại bài viết này.