Đáp án cuộc thi tìm hiểu: “70 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam và 25 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân”

Câu 1: Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam được thành lập ngày, tháng, năm nào? ở đâu? Ai làm Đội trưởng và Chính trị viên đầu tiên? Tư tưởng chỉ đạo khi thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân là gì?
 

Trả lời:
 

* Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam được thành lập ngày 22 tháng 12 năm 1944.
 

- Lễ thành lập được tổ chức tại khu rừng Sam Cao nằm giữa hai tổng Trần Hưng Đạo và Hoàng Hoa Thám thuộc Châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng (nay là huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng).
 

- Khi thành lập Đội gồm 34 chiến sỹ, do đồng chí Hoàng Sâm làm Đội trưởng; đồng chí Xích Thắng (tức Dương Mạc Thạch) làm Chính trị viên. Trong đội có chi bộ lãnh đạo.

- Đánh giá về sự kiện thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (VNTTGPQ):

+ Đội VNTTGPQ được thành lập đánh dấu bước phát triển mới của cách mạng nước ta – Bước chuẩn bị cho khởi nghĩa vũ trang dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam để giành chính quyền.

+ Đây là đội quân chủ lực đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

* Tư tưởng chỉ đạo khi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân là chính trị trọng hơn quân sự.

+ Tư tưởng này được thể hiện xuyên suốt trong cả quá trình chuẩn bị, chỉ đạo và phương châm hoạt động của Đội sau ngày thành lập. Vì theo nhận định của Bác Hồ: “Bây giờ thời kỳ cách mạng hòa bình phát triển đã qua nhưng thời kỳ toàn dân khởi nghĩa chưa tới. Nếu bây giờ chúng ta vẫn chỉ hoạt động bằng hình thức chính trị thì không đủ để đẩy phong trào đi tới. Nhưng phát động khởi nghĩa ngay thì quân địch sẽ tập trung đối phó. Cuộc đấu tranh bây giờ phải từ hình thức chính trị tiến lên hình thức quân sự. Song hiện nay chính trị còn trọng hơn quân sự. Phải tìm ra một hình thức thích hợp mới có thể đẩy phong trào tiến lên”.

+ Tư tưởng chỉ đạo chính trị trọng hơn quân sự thể hiện rõ trong việc đặt tên gọi cho Đội. Khi nghe đồng chí Võ Nguyên Giáp báo cáo: Các đội viên đã thống nhất đặt tên đội là “Đội Việt Nam Giải phóng quân”, Bác Hồ đã chỉ thị thêm vào hai chữ “Tuyên truyền” để mọi người ghi nhớ nhiệm vụ chính trị lúc này còn trọng hơn quân sự. Trong chỉ thị thành lập Người cũng khẳng định “Tên đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, nghĩa là chính trị trọng hơn quân sự”.

+ Tư tưởng chính trị trọng hơn quân sự cũng được thể hiện trong việc xác định mối quan hệ giữa chính trị và quân sự, Bác Hồ đã khẳng định: “Nhiệm vụ quân sự phải phục tùng nhiệm vụ chính trị”; “Quân sự mà không có chính trị, như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”.

Câu 2: Hãy nêu tên và thời gian diễn ra những chiến dịch tiêu biểu của quân và dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược?

Trả lời:
 

- Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, quân đội ta đã tiến hành hàng trăm chiến dịch với nhiều hình thức và quy mô khác nhau.
 

- Các chiến dịch đó đã góp phần quan trọng vào thắng lợi trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của nhân dân ta.
 

- Trong hàng trăm chiến dịch đó, dựa vào một số tiêu chí như: tác động, quy mô, kết quả, ý nghĩa thắng lợi để lựa chọn ra một số chiến dịch tiêu biểu trong hai cuộc kháng chiến, những chiến dịch đó là:
 

* Trong kháng chiến chống thực dân Pháp:
 

1. Chiến dịch Việt Bắc – Thu Đông năm 1947:  Diễn ra từ ngày 7 tháng 10 đến ngày 20 tháng 12 năm 1947.
 

2. Chiến dịch Biên giới (còn gọi là chiến dịch Lê Hồng Phong 2): Diễn ra từ ngày 16 tháng 9 đến ngày 14 tháng 10 năm 1950).
 

3. Chiến dịch Hòa Bình: Diễn ra từ ngày 10 tháng 12 năm 1951 đến ngày 25 tháng 2 năm 1952.
 

4. Chiến dịch Bắc Tây Nguyên: Diễn ra từ 26 tháng 1 đến 17 tháng 2 năm 1954.
 

5. Chiến dịch Điện Biên Phủ: Diễn ra từ ngày 13 tháng 3 đến ngày 7 tháng 5 năm 1954.

* Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ:

1. Chiến dịch Bình Giã: Diễn ra từ ngày 2 tháng 12 năm 1964 đến ngày 3 tháng 1 năm 1965.

2. Chiến dịch Ba Gia: Diễn ra từ ngày 28 tháng 5 đến ngày 20 tháng 7 năm 1965.

3. Chiến dịch Plâyme: Diễn ra từ ngày 19 tháng 10 đến ngày 26 tháng 11 năm 1965.

4. Chiến dịch đánh bại cuộc hành quân Gian - xơn - xi - ty: Diễn ra từ ngày 22 tháng 2 đến ngày 15 tháng 4 năm 1967.

5. Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh: Diễn ra từ ngày 20 tháng 1 đến ngày 15 tháng 7 năm 1968.

6. Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào: Diễn ra từ ngày 30 tháng 1 đến ngày 23 tháng 3 năm 1971.

7. Chiến dịch Trị Thiên: Diễn ra từ ngày 30 tháng 3 đến ngày 27 tháng 6 năm 1972.

8. Chiến dịch phòng không Hà Nội – Hải Phòng: Diễn ra từ ngày 18 đến ngày 30 tháng 12 năm 1972.

9. Chiến dịch đường 14 – Phước Long: Diễn ra từ ngày 13 tháng 12 năm 1974 đến ngày 6 tháng 1 năm 1975.

10. Chiến dịch Tây Nguyên: Diễn ra từ ngày 4 đến ngày 24 tháng 3 năm 1975.

11. Chiến dịch Hồ Chí Minh: Diễn ra từ ngày 26 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.

(Do hiện nay trong các tài liệu còn có sự khác nhau về thời gian cụ thể của một số chiến dịch, nên có thể cho phép sai về số ngày so với đáp án. Cũng có thể chọn nhiều chiến dịch hơn nhưng không được thiếu các chiến dịch mà đáp án đã nêu).

Câu 3: Bản chất, truyền thống cách mạng vẻ vang của Quân đội ta được Bác Hồ khái quát như thế nào? Câu nói đó được Bác Hồ nói ở đâu, thời gian nào? Yếu tố quyết định bản chất cách mạng của quân đội ta là gì?

Trả lời:

- Cần nêu những nét cơ bản về bản chất, truyền thống của quân đội ta từ khi thành lập (có thể dẫn một số ý trong 10 lời thề danh dự của Đội VNTTGPQ khi thành lập), đó là cơ sở để Bác khái quát nên bản chất truyền thống của quân đội ta.

* Bản chất, truyền thống cách mạng vẻ vang của quân đội ta được Bác Hồ khái quát như sau: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng...”.

* Câu nói đó được Bác Hồ nói trong dịp kỷ niệm quân đội ta tròn 20 tuổi (ngày 22 tháng 12 năm 1964), tại Hà Nội.

* Yếu tố quyết định bản chất cách mạng của quân đội ta:

- Quân đội Nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập lãnh đạo và rèn luyện, mang bản chất cách mạng của giai cấp công nhân, có tính nhân dân, tính dân tộc sâu sắc và tinh thần quốc tế cao cả.

- Mọi hoạt động của quân đội ta đều phục vụ mục tiêu lý tưởng của Đảng vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân.

Do vậy, Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội Nhân dân Việt Nam là yếu tố quyết định bản chất cách mạng của quân đội ta.

Câu 4. Ngày hội Quốc phòng toàn dân được Đảng ta quyết định vào ngày, tháng, năm nào? Ý nghĩa của Ngày hội Quốc phòng toàn dân?

Trả lời:

Ngày 17/10/1989 theo nguyện vọng của nhân dân cả nước, Ban Bí thư TW Đảng khóa VI đã quyết định lấy ngày thành lập Quân đội Nhân dân là ngày 22/12,  đồng thời là Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989).

* Ý nghĩa Ngày hội Quốc phòng toàn dân:

Đây là sự kiện chính trị quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới về xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội của nhân dân ta; tăng cường
giáo dục trong toàn dân, nhất là thế hệ trẻ đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững chủ quyền quốc gia.

Nền quốc phòng nước ta là nền quốc phòng toàn dân, toàn diện, độc lập tự chủ, tự lực tự cường và ngày càng hiện đại, là nền quốc phòng của dân, do dân và vì dân. Xây dựng nền quốc phòng toàn dân là nội dung cơ bản của chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.

Xây dựng nền Quốc phòng toàn dân là xây dựng cả lực lượng và thế trận; xây dựng tiềm lực mọi mặt, đặc biệt là tiềm lực chính trị tinh thần, phát huy sức mạnh tổng hợp về chính trị, tư tưởng, kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng an ninh, đối ngoại, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Câu 5: Hãy trình bày cảm tưởng, kỷ niệm của bản thân, của gia đình, quê hương mình về “Bộ đội Cụ Hồ”, về mối quan hệ đoàn kết quân dân, về chủ quyền, biển đảo quốc gia và trách nhiệm
của bản thân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay? (bài viết không quá 1.500 từ).

Trả lời:

Các bài viết cần nêu được một số ý chính sau:

* Cảm tưởng về hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”:

- Thể hiện được bản chất truyền thống cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trên các lĩnh vực chiến đấu, công tác, trong các mối quan hệ, trong thực hiện nhiệm vụ quốc tế...

- Qua các kỷ niệm hoặc các cảm nghĩ đó làm ngời sáng lên phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ.

- Khẳng định lòng tự hào về bản chất truyền thống, phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, cổ vũ động viên mọi người hăng hái thi đua góp phần xây dựng đất nước, quê hương, xây dựng quân đội.

- Làm cho các tầng lớp nhân dân hoặc đặc biệt là thế hệ trẻ thêm tin tưởng yêu mến, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc tham gia giữ gìn và phát huy bản chất truyền thống cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.

* Trách nhiệm của bản thân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN:

- Khẳng định lòng tự hào về truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm trong lịch sử của dân tộc và quân đội ta.

- Thế hệ trẻ ngày nay thêm tin tưởng, yêu mến, nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc tham gia giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

- Bối cảnh và xu thế phát triển của thế giới hiện nay, mối quan hệ giữa Việt Nam và các nước trên thế giới và khu vực có những diễn biến phức tạp và khó lường.

- Những yêu cầu mới trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đòi hỏi thế hệ trẻ phải thực hiện tốt những giải pháp sau:

+ Về nhận thức:

+ Về hành động:

- Bài viết liên hệ tình hình Biển Đông hiện nay, mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc khiến giới trẻ nghĩ gì và làm gì.

- Liên hệ đến công việc hiện tại đang làm góp phần gì trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc.