Học tốt Sinh học 8, Bài 36. Tiêu chuẩn ăn uống, nguyên tắc lập khẩu phần
- Chủ nhật - 11/08/2019 23:32
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Hệ thống lí thuyết cơ bản cần nhớ và hướng dẫn giải bài tập Sinh học 8, Bài 36. Tiêu chuẩn ăn uống, nguyên tắc lập khẩu phần: Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK, giải bài tập bổ sung.
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Qua phần đã học, các em cần nhớ những kiến thức sau:
1. Nhu cầu dinh dưỡng của từng người không giống nhau và phụ thuộc vào giới tính, lứa tuổi, hình thức lao động và trạng thái sinh lí của cơ thể.
2. Cần cung cấp một khẩu phần ăn uống họp lí (dựa vào thành phần và giá trí dinh dưỡng của thức ăn) để đảm bảo cho cơ thể sinh trưởng, phát triển và hoạt động bình thường.
3. Nguyên tắc lập khẩu phần là:
- Đảm bảo phù hợp nhu cầu của từng đối tượng.
- Đảm bảo cân đối thành phần các chất hữu cơ cung cấp đủ muối khoáng và vitamin.
- Đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể.
II. TRẢ LỜI CÂU HỎI SGK
A. TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN
- Nhu cầu dinh dưỡng giữa trẻ em, người trưởng thành, người già khác nhau như thế nào? Vì sao có sự khác nhau đó?
Nhu cầu dinh dưỡng ở trẻ em cao hơn người trưởng thành đặc biệt là prôtêin vì cần được tích lũy cho cơ thế phát triển, ở người già nhu cầu dinh dưỡng thấp hơn vì sự vận động của cơ thể kém hơn người trẻ.
- Vì sao trẻ em bị suy dinh dưỡng ở những nước đang phát triển thường chiếm tỉ lệ cao?
Ở những nước đang phát triển, chất lượng cuộc sống của người dân còn thấp, nên tỉ lệ suy dinh dưỡng cao.
- Sự khác nhau về nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc những yếu tố nào?
Sự khác nhau về nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc những yếu tố sau:
+ Giới tính: nam có nhu cầu cao hơn nữ.
+ Lứa tuổi: trẻ em có nhu cầu cao hơn người già vì ngoài việc đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho hoạt động, còn cần để xây dựng cơ thể, giúp cơ thể lớn lên.
+ Dạng hoạt động: người lao động nặng có nhu cầu cao hơn vì tiêu tốn năng lượng nhiều hơn.
+ Trạng thái cơ thể: người có kích thước lớn thì có nhu cầu cao hơn, người bệnh mới khỏi cần cung cấp chất dinh dưỡng nhiều hơn để phục hồi sức khỏe.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất đường bột (gluxit)?
Những loại thực phẩm giàu chất đường bột (gluxit) là: các hạt ngũ cốc, khoai, sắn, mía, sữa.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất béo (lipit)?
Những loại thực phẩm giàu chất béo (lipit) là: mỡ động vật, dầu thực vật chứa trong đậu phộng, mè, đậu nành.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất đạm (prôtêin)?
Những loại thực phẩm giàu chất đạm (prôtêin) là thịt, cá, đậu.
- Sự phối hợp các loại thức ăn trong bữa ăn có ý nghĩa gì?
Do tỉ lệ các chất hữu cơ có trong thực phẩm không giống nhau, tỉ lệ các loại vitamin ở những thực phẩm khác nhau cũng khác nhau, vì vậy phải phối hợp các loại thức ăn để cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể.
Mặt khác, sự phối hợp các loại thức ăn trong bữa ăn còn giúp ta ăn ngon miệng hơn, điều này giúp cho sự hấp thu thức ăn của cơ thể tốt hơn.
- Khẩu phần ăn uống của người mới ốm khỏi có gì khác với người bình thường? Tại sao?
Khẩu phần ăn uống của người mới ốm khỏi cần tăng cường thức ăn bổ dưỡng để mau chóng phục hồi sức khỏe.
- Vì sao trong khẩu phần ăn uống nên tăng cường rau, hoa quả tươi?
Trong khẩu phần ăn uống cần tăng cường rau quả tươi để đáp ứng nhu cầu vitamin của cơ thể đồng thời cung cấp thêm các chất xơ giúp hoạt động tiêu hóa dễ dàng.
- Để xây dựng một khẩu phần ăn uống hợp lí cần dựa trên những căn cứ nào?
Để xây dựng một khẩu phần ăn uống hợp lí cần dựa trên những căn cứ:
+ Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
+ Căn cứ vào thành phần và giá trị dinh dưỡng của thức ăn.
+ Bảo đảm cung cấp đủ năng lượng, vitamin, muối khoáng và cân đối về thành phần các chất hữu cơ.
B. TRẢ LỜI CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Vì sao nhu cầu dinh dưỡng khác nhau tùy người? Cho một vài ví dụ cụ thể.
Nhu cầu dinh dưỡng khác nhau tùy người, vì nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc vào: giới tính, lứa tuổi, dạng hoạt động, trạng thái cơ thể.
Ví dụ. Người công nhân bốc vác có nhu cầu năng lượng cao hơn người thư kí ghi chép ở văn phòng.
Người học sinh trong thời kì ôn luyện thi học kì có nhu cầu năng lượng cao hơn người học sinh đang học ở giai đoạn bình thường.
2. Giải thích câu “Của không ngon nhà nhiều con cũng hết”.
Gia đình đông con thường có kinh tế không dư, nên có khó khăn trong đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của các thành viên trong gia đình, các con luôn có nhu cầu bổ sung thức ăn.
Mặt khác, sự quây quần sum họp của gia đình đông người cũng góp phần kích thích hoạt động lấy thức ăn của các thành viên.
3. Thế nào là bữa ăn hợp lí, có chất lượng? Cần nâng cao chất lượng bữa ăn trong gia đình như thế nào?
- Bữa ăn hợp lí, có chất lượng là bữa ăn:
+ Bảo đảm đủ thành phần dinh dưỡng, vitamin, muối khoáng.
+ Có sự phối hợp đảm bảo cân đối tỉ lệ các thành phần thức ăn.
- Để nâng cao chất lượng bữa ăn trong gia đình cần:
+ Xây dựng kinh tế gia đình phát triển để đáp ứng nhu cầu ăn uống của gia đình.
+ Làm cho bữa ăn hấp dẫn, ăn ngon miệng bằng cách:
- Chế biến hợp khẩu vị.
- Bàn ăn và bát đũa sạch sẽ.
- Bày món ăn đẹp, hấp dẫn.
- Tinh thần sảng khoái, vui vẻ.
III. CÂU HỎI BỔ SUNG
“Trời đánh tránh bữa ăn”, câu này khuyên ta điều gì?
Câu này khuyên ta nên ý thức giữ tinh thần sảng khoái, vui vẻ trong bữa ăn. Nếu có gì bực mình phải cố gắng đợi ăn xong hãy giải quyết.
Qua phần đã học, các em cần nhớ những kiến thức sau:
1. Nhu cầu dinh dưỡng của từng người không giống nhau và phụ thuộc vào giới tính, lứa tuổi, hình thức lao động và trạng thái sinh lí của cơ thể.
2. Cần cung cấp một khẩu phần ăn uống họp lí (dựa vào thành phần và giá trí dinh dưỡng của thức ăn) để đảm bảo cho cơ thể sinh trưởng, phát triển và hoạt động bình thường.
3. Nguyên tắc lập khẩu phần là:
- Đảm bảo phù hợp nhu cầu của từng đối tượng.
- Đảm bảo cân đối thành phần các chất hữu cơ cung cấp đủ muối khoáng và vitamin.
- Đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể.
II. TRẢ LỜI CÂU HỎI SGK
A. TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN
- Nhu cầu dinh dưỡng giữa trẻ em, người trưởng thành, người già khác nhau như thế nào? Vì sao có sự khác nhau đó?
Nhu cầu dinh dưỡng ở trẻ em cao hơn người trưởng thành đặc biệt là prôtêin vì cần được tích lũy cho cơ thế phát triển, ở người già nhu cầu dinh dưỡng thấp hơn vì sự vận động của cơ thể kém hơn người trẻ.
- Vì sao trẻ em bị suy dinh dưỡng ở những nước đang phát triển thường chiếm tỉ lệ cao?
Ở những nước đang phát triển, chất lượng cuộc sống của người dân còn thấp, nên tỉ lệ suy dinh dưỡng cao.
- Sự khác nhau về nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc những yếu tố nào?
Sự khác nhau về nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc những yếu tố sau:
+ Giới tính: nam có nhu cầu cao hơn nữ.
+ Lứa tuổi: trẻ em có nhu cầu cao hơn người già vì ngoài việc đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho hoạt động, còn cần để xây dựng cơ thể, giúp cơ thể lớn lên.
+ Dạng hoạt động: người lao động nặng có nhu cầu cao hơn vì tiêu tốn năng lượng nhiều hơn.
+ Trạng thái cơ thể: người có kích thước lớn thì có nhu cầu cao hơn, người bệnh mới khỏi cần cung cấp chất dinh dưỡng nhiều hơn để phục hồi sức khỏe.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất đường bột (gluxit)?
Những loại thực phẩm giàu chất đường bột (gluxit) là: các hạt ngũ cốc, khoai, sắn, mía, sữa.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất béo (lipit)?
Những loại thực phẩm giàu chất béo (lipit) là: mỡ động vật, dầu thực vật chứa trong đậu phộng, mè, đậu nành.
- Những loại thực phẩm nào giàu chất đạm (prôtêin)?
Những loại thực phẩm giàu chất đạm (prôtêin) là thịt, cá, đậu.
- Sự phối hợp các loại thức ăn trong bữa ăn có ý nghĩa gì?
Do tỉ lệ các chất hữu cơ có trong thực phẩm không giống nhau, tỉ lệ các loại vitamin ở những thực phẩm khác nhau cũng khác nhau, vì vậy phải phối hợp các loại thức ăn để cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể.
Mặt khác, sự phối hợp các loại thức ăn trong bữa ăn còn giúp ta ăn ngon miệng hơn, điều này giúp cho sự hấp thu thức ăn của cơ thể tốt hơn.
- Khẩu phần ăn uống của người mới ốm khỏi có gì khác với người bình thường? Tại sao?
Khẩu phần ăn uống của người mới ốm khỏi cần tăng cường thức ăn bổ dưỡng để mau chóng phục hồi sức khỏe.
- Vì sao trong khẩu phần ăn uống nên tăng cường rau, hoa quả tươi?
Trong khẩu phần ăn uống cần tăng cường rau quả tươi để đáp ứng nhu cầu vitamin của cơ thể đồng thời cung cấp thêm các chất xơ giúp hoạt động tiêu hóa dễ dàng.
- Để xây dựng một khẩu phần ăn uống hợp lí cần dựa trên những căn cứ nào?
Để xây dựng một khẩu phần ăn uống hợp lí cần dựa trên những căn cứ:
+ Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
+ Căn cứ vào thành phần và giá trị dinh dưỡng của thức ăn.
+ Bảo đảm cung cấp đủ năng lượng, vitamin, muối khoáng và cân đối về thành phần các chất hữu cơ.
B. TRẢ LỜI CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Vì sao nhu cầu dinh dưỡng khác nhau tùy người? Cho một vài ví dụ cụ thể.
Nhu cầu dinh dưỡng khác nhau tùy người, vì nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc vào: giới tính, lứa tuổi, dạng hoạt động, trạng thái cơ thể.
Ví dụ. Người công nhân bốc vác có nhu cầu năng lượng cao hơn người thư kí ghi chép ở văn phòng.
Người học sinh trong thời kì ôn luyện thi học kì có nhu cầu năng lượng cao hơn người học sinh đang học ở giai đoạn bình thường.
2. Giải thích câu “Của không ngon nhà nhiều con cũng hết”.
Gia đình đông con thường có kinh tế không dư, nên có khó khăn trong đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của các thành viên trong gia đình, các con luôn có nhu cầu bổ sung thức ăn.
Mặt khác, sự quây quần sum họp của gia đình đông người cũng góp phần kích thích hoạt động lấy thức ăn của các thành viên.
3. Thế nào là bữa ăn hợp lí, có chất lượng? Cần nâng cao chất lượng bữa ăn trong gia đình như thế nào?
- Bữa ăn hợp lí, có chất lượng là bữa ăn:
+ Bảo đảm đủ thành phần dinh dưỡng, vitamin, muối khoáng.
+ Có sự phối hợp đảm bảo cân đối tỉ lệ các thành phần thức ăn.
- Để nâng cao chất lượng bữa ăn trong gia đình cần:
+ Xây dựng kinh tế gia đình phát triển để đáp ứng nhu cầu ăn uống của gia đình.
+ Làm cho bữa ăn hấp dẫn, ăn ngon miệng bằng cách:
- Chế biến hợp khẩu vị.
- Bàn ăn và bát đũa sạch sẽ.
- Bày món ăn đẹp, hấp dẫn.
- Tinh thần sảng khoái, vui vẻ.
III. CÂU HỎI BỔ SUNG
“Trời đánh tránh bữa ăn”, câu này khuyên ta điều gì?
Câu này khuyên ta nên ý thức giữ tinh thần sảng khoái, vui vẻ trong bữa ăn. Nếu có gì bực mình phải cố gắng đợi ăn xong hãy giải quyết.