Sách Giải

https://sachgiai.com

Học tốt Sinh học 8, Bài 9. Cấu tạo và tính chất của cơ

Hướng dẫn giải bài tập Sinh học 8, Bài 9. Cấu tạo và tính chất của cơ: Hệ thống kiến thức cơ bản cần nhớ trong bài học, trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK, giải bài tập bổ sung.
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
Qua phần đã học, các em cầu nhớ những kiến thức sau:
1. Tính chất của cơ là sự co và duỗi cơ.
2. Cơ thường bám vào hai xương qua khớp nên khi cơ co làm xương cử động dẫn tới sự vận động của cơ thể.
- Mỗi bắp cơ gồm nhiều tế bào cơ. Tế bào cơ được cấu tạo từ các tơ cơ gồm các tơ mảnh và tơ dày. Khi tơ cơ mảnh xuyên sân vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm tế bào cơ ngắn lại, đó là sự co cơ.
3. Nguyên nhân dẫn tới cơ co là do các kích thích của môi trường và chịu ảnh hưởng của hệ thần kinh.

II. TRẢ LỜI CÂU HỎI SGK
A. TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN
- Ngồi trên ghế để thẳng chân xuống, lấy búa cao su gõ nhẹ vào gân xương bánh chè, thấy đoạn từ đầu gối trở xuống của chân đá ra phía trước, đó là phản xạ đầu gối.
- Cơ chế phản xạ của sự co cơ trong phản xạ đầu gối: Khi dùng búa cao su gõ nhẹ vào gân xương bánh chè, tức là ta kích thích vào gân cơ đùi làm phát sinh một xung thần kinh chạy theo dây thần kinh hướng tâm truyền về tủy sống, rồi sang các dây thần kinh li tâm chạy đến các cơ ở mặt trước đùi, làm cơ đùi co lại, kéo cẳng chân (xương chày, xương mác) lên phía trước.
- Gập cẳng tay vào sát với cánh tay, em thấy bắp cơ ở trước cánh tay to hơn bình thường. Do cơ hai đầu co lại (rút ngắn), kéo xương cẳng tay (xương trụ và xương quay) co lại.
- Sự co cơ giúp xương cử động được.
- Phân tích về sự phối hợp hoạt động giữa cơ 2 đầu và cơ 3 đầu: Cơ 2 đầu là cơ gấp ở phía trước xương cánh tay, khi cơ này co lại, kéo xương trụ và xương quay lên làm tay co lại, đồng thời cơ 3 đầu ở phía sau xương cánh tay dãn ra.

B. TRẢ LỜI CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Đặc điểm cấu tạo nào của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?
Tế bào cơ được cấu tạo từ các tơ cơ gồm các tơ mảnh và tơ dày.
Khi tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm tế bào cơ co ngắn lại.

2. Khi các em đi hoặc đứng, hãy để ý tìm hiểu xem có lúc nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải thích hiện tượng đó?
Cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co khi ta đứng.
Giải thích: Khi ta đứng, cả cơ gấp và cơ duỗi cùng co để giữ xương chân đứng thẳng.
Không khi nào cả 2 cơ gấp và duỗi cùng co tối đa. Khi bị liệt, cả cơ gấp và cơ duỗi cùng duỗi tối đa vì các cơ này mất khả năng thu nhận kích thích.

III. CÂU HỎI BỔ SUNG
Có những người bơi giỏi nhưng vẫn bị chết đuối, dân gian cho rằng họ bị ma da rút. Điều này đúng không? Giải thích.
Chết đuối không phải do ma da rút mà là do: tuy bơi giỏi nhưng bơi lâu, quá sức (có thể do chủ quan) gây mỏi cơ đến mức cơ không co được nữa (vọp bẻ) khi chưa đến bờ, gây chết đuối.