Hướng dẫn giải bài tập SGK Sinh học lớp 11 trang 142 bài 35: Hoocmôn thực vật

Tóm tắt kiến thức cơ bản: Hoocmôn thực vật

1. Khái niệm

• Hoocmôn thực vật là các chất hữu cơ do cơ thể thực vật tiết ra có tác dụng điều tiết hoạt động sống của cây
• Đặc điểm của hoocmôn thực vật:
  • Được tạo ra ở một nơi nhưng gây ra phản ứng ở một nơi khác trong cây. Trong cây hoocmôn được vận chuyển theo mạch gỗ và mạch rây
  • Chỉ với nồng độ rất thấp có thể gây ra những biến đổi mạnh trong cơ thể
  • Tính chuyên hóa thấp hơn nhiều so với hoocmôn ở động vật bậc cao

2. Hoocmôn kích thích

a. Auxin (Axit Indol Axetic – AIA)

• Nguồn gốc: Sinh ra ở đỉnh thân và cành. Auxin có nhiều trong các cơ quan đang sinh trưởng mạnh: Hạt đang nẩy mầm, lá đang sinh trưởng,...
• Tác động:
  • Ở mức tế bào: AIA kích thích sinh trưởng, nguyên phân của tế bào
  • Ở mức cơ thể: AIA tham gia vào các hoạt động như: Ứng động, hướng động, nẩy mầm, nẩy chồi, ra rễ phụ, thể hiện tính ưu thể đỉnh
• Auxin tự nhiên và các auxin nhân tạo được sử dụng làm chất kích thích trong nông nghiệp.
• Auxin nhân tạo không có enzim phân giải nên được tích lũy trong nông phẩm gây độc hại cho người và động vật. Do đó không nên dùng nó đối với nông phẩm được sử dụng trực tiếp làm thức ăn

b. Giberelin – GA

• Nguồn gốc: Sinh ra chủ yếu ở lá và rễ. GA có nhiều trong lá, hạt, củ, chồi đang nẩy mầm, trong hạt, quả đang hình thành, trong các lóng thân, cành đang sinh trưởng.
• Tác động:
  • Ở mức tế bào: GA kích thích tăng số lần nguyên phân và tăng sinh trưởng của tế bào
  • Ở mức cơ thể: GA kích thích sự nẩy mầm của hạt, chồi, củ, kích thích sinh trưởng chiều cao, tạo quả không hạt, tăng tốc độ phân giải tinh bột

c. Xitokinin

• Là một nhóm chất tự nhiên và nhân tạo có tác dụng gây ra sự phân chia tế bào
• Tác động:
  • Ở mức tế bào: Kích thích phân chia tế bào, làm chậm quá trình già của tế bào
  • Ở mức cơ thể: Hoạt hóa sự phát sinh chồi thân trong nuôi cấy mô khi có mặt của auxin

3. Hoocôn ức chế

a. Êtilen

• Nguồn gốc: Được sinh ra từ hầu hết các phần khác nhau của hầu hết các thực vật. Êtilen cũng sinh ra nhiều trong thời gian rụng lá, khi hoa già, khi mô bị tổn thương, bị tác động của cá điều kiện bất lợi, quả đang chín...
• Tác động: Êtilen thúc quả nhanh chín, rụng lá.

b. Axit abxixic – AAB

• Nguồn gốc: AAB sinh ra trong lục lạp của lá, chóp rễ và tích lũy ở các cơ quan đang hóa già.
• Tác động: Liên quan đến sự chín, ngủ của hạt, đóng mở khí khổng

4. Tương quan hoocmôn thực vật

• Tương quan giữa hoocmôn kích thích và hoocmôn ức chế
• Tương quan nồng độ AAB/GA điều tiết trạng thái ngủ và hoạt động của hạt.
• Tương quan giữa các hoocmôn kích thích với nhau
• Tương quan giữa Auxin/Xitokinin điều tiết sự phát triển của mô trong nuôi cấy mô thực vật

Giải bài tập trang 142 SGK Sinh học lớp 11

Câu 1. Hoocmôn thực vật là gì? Nêu các đặc điểm chung của chúng.

Trả lời: Hoocmôn thực vật là các chất hữu cơ do thực vật tiết ra, có tác dụng điều tiết hoạt động sống của cây.

Câu 2. Có mấy nhóm hoocmôn thực vật. Nêu tên các hoocmôn của mỗi nhóm và ví dụ về tác dụng của chúng.

Trả lời: Hoocmôn Thực vật được chia thành 2 nhóm:

• Nhóm hoocmôn kích thích gồm AIA, GA, xitôkinin.
• Nhóm hoocmôn ức chế gồm êtilen, axil abxixic,...

Câu 3. Nêu hai biện pháp sản xuất nông nghiệp có ứng dụng các hoocmôn thực vật?

Trả lời: Chiết cành, nuôi cấy tế bào và mô thực vật trong công tác nhân giống sinh dưỡng.

Câu 4. Điều cần tránh trong việc ứng dụng hoocmôn thực vật là gì, tại sao?

Trả lời: Không nên sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng nhân tạo vào các sản phẩm trực tiếp làm thức ăn. Các chất nhân tạo không có các enzim phân giải, tích lũy lại trong nông phẩm sẽ gây độc hại cho người và gia súc