Đề thi học sinh giỏi Văn – Tiếng Việt 5 (đề số 14)

1. a) Viết 5 câu tục ngữ nói về đạo đức của nhân dân ta
 
b) Giải thích câu tục ngữ: Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
 
2. Viết một đoạn văn đối thoại (có ít nhất 3 câu) có từ làm đại từ chỉ ngôi và có sử dụng câu kể, câu hỏi, câu cầu khiến
 
3. Cho 3 câu sau:

Ôi, em Huy! Tiếng kêu sửng sốt của thầy giáo làm tôi giật mình. Em tôi rụt rè bước vào lớp học.
 
Hãy khoanh vào chữ cái trước càu trả lời đúng.
 
A. Câu thứ nhất:
a) Đó là câu đơn bình thường
b) Đó là câu rút gọn
c) Đó là câu đặc biệt
 
B. Câu thứ hai và câu thứ ba:
a) Đó là hai câu đơn bình thường
b) Đó là những câu rút gọn
c) Đó là những câu không thể xác định được chủ ngữ, vị ngữ
 
4. a) Đặt một câu có hai bộ phận chính do một từ tạo thành:
 
b) Thêm trạng ngữ, định ngữ, bổ ngữ để mở rộng nòng cốt của câu vừa đặt

5.
Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển Đông
Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!
 
Em hiểu như thế nào về nội dung các câu ca dao trên?
 
5. Quê hương em có nhiều phong cảnh đẹp. Em hãy viết thư gởi một của em ở phương xa để giới thiệu và mời bạn về thăm những cảnh đẹp đó.
 

 -----------------------------------
ĐÁP ÁN

 
1. a) Các câu tục ngữ nói về đạo đức của nhân dân ta:
 
- Uống nước nhớ nguồn
- Chim có tổ, người có tông
- Cái nết đánh chết cái đẹp . , . .
- Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo
- Chết trong còn hơn sống đục
 
b) Giải thích câu tục ngữ:
 
Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
 
Câu tục ngữ trên đề cao và coi trọng phẩm chất thanh cao, trong sạch của tâm hồn hơn hình thức sáng sủa bên ngoài.
 
2. Viết đoạn văn đối thoại có sử dụng từ làm đại từ chỉ ngôi và có sử dụng câu hỏi, câu kể, câu cầu khiến:
 
Trên bờ sông, một con rùa đang cố sức tạp chạy. Một con Thỏ trông thấy, nó mỉa mai rùa:
- Đồ chậm như sên! Mày mà cũng đòi tập chạy à?
Rùa đáp:
- Anh đừng giễu tôi! Anh với tôi thử chạy coi ai hơn?
 
3.  A. Khoanh vào c
B. Khoanh vào a
 
4. a) Nước chảy
b) Trong khe đá, nước trong veo đang chảy xuống róc rách
 
5. Các câu ca dao thể hiện công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái, nhắc nhở thế hệ sau phải giữ trọn đạo hiếu với cha mẹ.
- Công lao cha mẹ to lớn như trời biển. Núi ngất trời và nước biển Đông không chỉ hoành tráng về hình dạng, chiều kích mà là biểu tượng của sự bất diệt, thiêng liêng... Núi gợi lên sự cứng cáp, hiên ngang, chống đỡ... Nước ngoài biển gợi lên hình ảnh của sự sâu thẳm, mềm mại, dịu dàng, ôm, ấp...
 
- Thế hệ sau phải rung cảm, ngưỡng mộ trước cái cao cả của công cha, nghĩa mẹ, phải thành kính trước sự cao cả, thiêng liêng ấy, phải tạc dạ, ghi lòng công lao của cha mẹ đối với mình. Có như vậy, con cái mới giữ trọn đạo hiếu với đấng sinh thành, nuôi dưỡng.
 
6. Gợi ý:
 
- Viết đúng thể loại vàn viết thư
 
- Nội dung chính bức thư cần thể hiện:
 
+ Giới thiệu với bạn ở phương xa về cảnh đẹp của quê hương mình
+ Mời bạn đến quê hương mình để tham quan những cảnh đẹp đó
+ Bộc lộ được ý nghĩ, tình cảm chân thành của mình đối với  người bạn ở phương xa
+ Diễn đạt rõ ý, dùng từ đúng, viết câu không sai chính tả và ngữ pháp, trình bày sạch đẹp.
 
Bài tham khảo
 
Thành phố Quảng Ngãi ngày 10 tháng 3 năm 2006
Trương thân mến!
 
Đã lâu, mình không nhận được tin bạn. Hôm nay đã thi xong học kì hai, mình vội biên thư cho Trương đây. Thời gian trôi mau quá phải không Trương? Mới đó mà xuân đã qua, hè sắp đến rồi.
 
Công việc học tập của bạn ra sao? Đạt kết quả tốt chứ? Còn sức khoẻ như thế nào? Trương nhớ giữ gìn sức khỏe nhé! Nhân đây, mình kể cho bạn nghe về những cảnh đẹp của quê hương Quảng Ngãi và mình muốn mời bạn cùng gia đình đến thăm vào mùa hè sắp đến.
 
Quê hương mình đẹp lắm. Từ núi Ấn sông Trà đến bãi biển Mỹ Khê, Ba Tân Gân, Thạch Bích, Tà Dương, Thiên Bút Phê Vân, La Hà Thạch Trận, cổ Lũy Cô Thôn, chùa ông, lăng Ông, Đầu Mối Thạch Nham... đâu đâu cũng đẹp, phong cảnh chẳng những hữu tình làm nôn nao lòng người mà ở đấy còn là những trang sử ghi lại những chiến tích vô cùng oanh liệt của người dân Quảng Ngãi. Nếu bạn ghé thăm núi Ấn, sông Trà, bạn sẽ được thấy được cảnh đẹp nên thơ mà hùng vĩ của núi sông. Sông xanh thẳm khi trời quang, mây tạnh. Sông như khoác tấm áo choàng đỏ tía lúc trời chiều ngả bóng. Sông long lanh những buổi trưa hè. Núi sừng sững, trang nghiêm soi mình xuống mặt nước gương trong. Còn đến bãi biển Mỹ Khê, Ba Tân Gân... Bạn sẽ ngắm mặt biển xanh xa tít chân trời, thấy sóng vỗ rập rình trên bãi cát, nghe rừng dương ca những khúc nhạc thần kì, và những cảnh đẹp thơ mộng của những làng ven biển sẽ làm bạn xao xuyến, ơ đó có cây đa, giếng nước đầu làng, có mái đình cổ kính trang nghiêm, có lũy tre đằng ngà cao vút.
 
Đứng sau rặng tre ấy, bạn sẽ thấy biển dịu dàng giỡn sóng, thấy diều no gió lơ lửng rồi. nghiêng mình chao lượn trên mặt biển mênh mông. Nếu bạn thích, gia đình mình sẽ đưa bạn đến tham quan khu công nghiệp Dung Quất: một khu công nghiệp hoành tráng của tỉnh Quảng Ngãi. Mình hi vọng nơi đây sẽ đưa Quảng Ngãi đi lên, sánh vai với các thành phố lớn trong cả nước.
 
Trương ơi! Mình kể chưa hết đâu, mong một ngày nào đó, gia đình mình sẽ đón Trương để cùng đi thăm hết cảnh đẹp của quê mình một tỉnh nhỏ nhưng vô cùng hiếu khách. Chúc Trương và gia đình sức khoẻ, hạnh phúc. Mình mong được sự đáp lời của bạn.
 
Chào Trương Bạn phương xa
Kí tên