Đề thi thử tốt nghiệp THPT năm 2020 môn Ngữ Văn - Đề 3

I. ĐỌC- HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: 
(1) Mỗi người trên thế giới này đều có một cuộc đời riêng và duy nhất, với những ngoại hình và hoàn cảnh khác nhau không bao giờ trùng lặp. Hãy gọi mỗi cuộc đời như vậy là một bộ phim - những bộ phim cuộc đời con người. Ai cũng có bộ phim cuộc đời của riêng mình, bất kể đó là kẻ hành khất hay một vị vua.
(2)Trong bộ phim cuộc đời ấy, chúng ta vừa là người viết kịch bản, vừa là đạo diễn kiêm diễn viên và thậm chí kiêm khán giả nữa. Nhưng có mội sự thật đáng tiếc, thay vì làm đạo diễn điều khiển cuộc đời mình, dường như chúng ta lại thích thú hơn với việc làm khán giả cho bộ phim của người khác, từ người thân quen, người trong các mối quan hệ xã giao hay thậm chí là người hoàn toàn xa lạ. Việc tình nguyện làm khán giả cho người khác là một thói quen nguy hiểm. Nó không chỉ làm bạn hao phí nhiều thời gian, sinh lực mà còn khiến bạn quen với thế bị động, bị động theo dõi người khác và rồi bị động luôn với chính cuộc đời mình. Mỗi ngày, nhờ internet bạn biết được bao nhiêu chuyện “hay hay” trên thế giới, từ cô nàng minh tinh màn bạc Hollywood lộ hàng khi dạo phố cho đến anh nhà quê tung clip âm nhạc mới, từ hotgirl khoe đường cong cho tới anh chàng trẻ tuổi công khai làm lành với vợ... Thừa nhận đi, một ngày bạn đọc bao nhiêu tin tức kiểu này, theo dõi bao nhiêu người xa lạ kiểu này? Tình nguyện làm khán giả vô hình cho những thứ vô bổ, những người xa lạ ở tận đâu đâu như vậy, bạn sẽ mãi đóng vai quần chúng trong cuộc đời người khác. Cứ như vậy, cuộc đời bạn ai sẽ đóng thay đây hay nói đúng hơn, cuộc đời bạn ai sẽ sống thay?   

Câu 1: Một thói quen nguy hiểm được nhắc đến trong văn bản là thói quen gì? 
Câu 2: Theo tác giả, thói quen nguy hiểm đó có những tác hại gì?
Câu 3: Theo anh /chị, vì sao nhiều bạn trẻ ngày nay có xu hướng hứng thú với vai trò khán giả trong bộ phim cuộc đời của người khác hơn là làm đạo diễn của bộ phim cuộc đời mình?
Câu 4: Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

II. PHẦN II: LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm) 
Anh/ chị hãy viết một đoạn văn (200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến được gợi ra ở phần Đọc – hiểu:
Việc tình nguyện làm khán giả cho người khác là một thói quen nguy hiểm.
Câu 2. (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn trích sau.
Hùng vĩ của Sông Đà không phải chỉ có thác đá. Mà nó còn là những cảnh đá bờ sông, dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời. Có vách đá thành chẹt lòng Sông Đà như một cái yết hầu. Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách. Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia. Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như  đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện.
Lại như quãng mặt ghềnh  Hát Loóng,  dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy. Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra.
Lại như quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La. Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu. Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc. Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang quay lừ lừ những cánh quạ đàn. Không thuyền nào dám men gần những cái hút nước ấy, thuyền nào qua cũng chèo nhanh để lướt quãng sông, y như là ô tô sang số ấn ga cho nhanh để vút qua một quãng đường mượn cạp ra ngoài bờ vực. Chèo nhanh và tay lái cho vững mà phóng qua cái giếng sâu, những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào. Nhiều bè gỗ rừng đi nghênh ngang vô ý là những cái giếng hút ấy nó lôi tuột xuống. Có những thuyền đã bị cái hút nó hút xuống, thuyền trồng ngay cây chuối ngược rồi vụt biến đi, bị dìm và đi ngầm dưới lòng sông đến mươi phút sau mới thấy tan xác ở khuỷnh sông dưới. Tôi sợ hãi mà nghĩ đến một anh bạn quay phim táo tợn nào muốn truyền cảm giác lạ cho khán giả, đã dũng cảm dám ngồi vào một cái thuyền thúng tròn vành rồi cho cả thuyền cả mình cả máy quay xuống đáy cái hút Sông Đà – từ đáy cái hút nhìn ngược lên vách thành hút mặt sông chênh nhau tới một cột nước cao đến vài sải. Thế rồi thu ảnh. Cái thuyền xoay tít, những thước phim màu cũng quay tít, cái máy lia ngược contre-plongée lên một cái mặt giếng mà thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thủy tinh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan ụp vào cả máy cả người quay phim cả người đang xem. Cái phim ảnh thu được trong lòng giếng xoáy tít đáy, truyền cảm lại cho người xem phim kí sự thấy mình đang lấy gân ngồi giữ chặt ghế như ghì lấy mép một chiếc lá rừng bị vứt vào một cái cốc pha lê nước khổng lồ vừa rút lên cái gậy đánh phèn.

-------HẾT--------

Họ và tên:…………………………………..…….SBD:………………………………….
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
  I. LƯU Ý CHUNG:
1. Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
2. Do đặc trưng của bộ môn Văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có tư duy khoa học, lập luận sắc sảo, có khả năng cảm thụ văn học.

II. ĐÁP ÁN:
 

Phần	Câu	NỘI DUNG	Điểm
Phần I		ĐỌC – HIỂU	3,0
	1.	- Một thói quen nguy hiểm được nhắc đến trong văn bản là: Việc tình nguyện làm khán giả cho người khác.	0,5
	2.	- Tác hại của thói quen nguy hiểm: + Nó không chỉ làm bạn hao phí nhiều thời gian, sinh lực mà còn khiến bạn quen với thế bị động, bị động theo dõi người khác và rồi bị động luôn với chính cuộc đời mình	0,5
	3.	- Nhiều bạn trẻ ngày nay có xu hướng hứng thú với vai trò khán giả trong bộ phim cuộc đời của người khác hơn là làm đạo diễn của bộ phim cuộc đời mình vì nhiều lý do: + Tâm lý tò mò, adua + Thói ích kỷ. + Thích quan sát, điều khiển, chê trách, phê bình người khác nhưng không thích tự điều khiển cuộc sống của mình….	1,0
	4.	- H/S tự rút ra thông điệp mà mình tâm đắc nhất và có lý giải phù hợp. Gợi ý: + Thông điệp: * Nếu cuộc đời của mỗi người là một bộ phim, hãy để nó đáng xem                         * Hãy chủ động với cuộc đời của chính mình                         * Tình nguyện làm khán giả cho người khác -  thói quen nguy hiểm…  +  Vì: mỗi người đều có cuộc đời riêng và phải tự chịu trách nhiệm với chính cuộc đời mình. Bởi vậy cần tập trung thời gian, công sức, tri thức…để hoàn thiện bản thân…	1,0
Phần II		LÀM VĂN	7,0
	1.	Viết đoạn văn (200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý kiến: Việc tình nguyện làm khán giả cho người khác là một thói quen nguy hiểm.(2,0 điểm).
		1.Yêu cầu chung: đoạn văn phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết,
		2.Yêu cầu cụ thể
		a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận: mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn, không mắc lỗi chính tả	0,25
		b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Việc tình nguyện làm khán giả cho người khác là một thói quen nguy hiểm	0,25
		c. Các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ…
		Đảm bảo các yêu cầu trên; có thể trình bày theo định hướng sau: *  Giải thích:         -Tình nguyện làm khán giả cho người khác: là chúng ta dành quá nhiều thời gian để theo dõi, quan sát, đánh giá chuyện của người khác.        - Thói quen nguy hiểm: là những thói quen xấu, đem đến sự phiền toái, thậm chí là hậu quả khôn lường cho mình và người xung quanh. => Ý kiến đặt ra ở phần Đọc – hiểu giống như một lời cảnh báo về  một lối sống có nhiều tác hại. * Bàn luận: - Cuộc đời của mỗi người được ví như một bộ phim dài, mỗi một giai đoạn giống như một tập lẻ trong bộ phim đó. Trong bộ phim cuộc đời ấy, chúng ta vừa là người viết kịch bản, vừa là đạo diễn kiêm diễn viên và thậm chí kiêm khán giả nữa. Nghĩa là mỗi người phải mất nhiều thời gian để tự lên kế hoạch, tự điều khiển, tự tổ chức, tự thể hiện mình và tự đánh giá để rút kinh nghiệm cho mình … - Tuy nhiên, có nhiều người lại có thói quen nguy hiểm: tự nguyện làm khán giả cho bộ phim cuộc đời của người khác. Nghĩa là, họ dành quá  nhiều thời gian, công sức để cập nhật tin tức, quan tâm, theo dõi những con người xa lạ, những câu chuyện vô bổ…hơn là việc cổ vũ, khích lệ bản thân. Họ đang lãng phí thời gian, cảm xúc không cần thiết trong mối quan hệ xã giao hay thậm chí là người hoàn toàn xa lạ. - Khi tự nguyện làm khán giả cho người khác, con người sẽ trở thành vai quần chúng trong cuộc đời người khác, bỏ quên trách nhiệm quan trọng trong cuộc đời mình, lãng phí thời gian, sinh lực. Họ sẽ trở thành người bị động, bỏ qua nhiều cơ hội tốt của bản thân. Thậm chí biến mình thành người tò mò, hiếu kì, xoi mói, ích kỷ khi quan tâm và phán xét người khác… - Mở rộng: Tự nguyện làm khán giả cho người khác là thói quen nguy hiểm nhưng không đồng nghĩa với việc thờ ơ với những con người truyền cảm hứng cho bản thân, những câu chuyện xúc động mang tính nhân văn trong cộng đồng… * Bài học nhận thức: - Mỗi người cần có trách nhiệm với cuộc đời của chính mình, đừng chỉ mải mê xem người khác sống mà cũng cần sống cuộc sống có ý nghĩa để người khác ngưỡng mộ…	0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
	2.	Cảm nhận đoạn trích trong tùy bút Người lái đò sông Đà. (5,0 điểm).
		1. Yêu cầu chung - Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng để viết bài văn nghị luận văn học - Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận. - Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Hình tượng con Sông Đà hùng vĩ, hung bạo.	0,5
		2. Yêu cầu cụ thể
		a. Giới thiệu vài nét về tác giả Nguyễn Tuân, tác phẩm Người lái đò sông Đà, đoạn trích (0,5đ).	0,5
		b. Cảm nhận đoạn trích.
		* Khái quát chung (0,25đ):  - Dưới ngòi bút tài hoa và uyên bác của Nguyễn Tuân, Sông Đà không còn là một con sông vô tri, vô giác, mà là một “nhân vật” có cá tính, có tâm trạng, có hoạt động thật phong phú và phức tạp. Tác giả đã nhận xét khái quát: đây chính là con sông Tây Bắc hung bạo và trữ tình. Hai đặc điểm hung bạo và trữ tình này được nhà văn triển khai trong suốt cả bài tùy bút. - Đoạn trích tập trung diễn tả sự hùng vĩ, hung bạo của Sông Đà. * Nội dung (2,25đ). - Cảnh đá bờ sông: + Dựng vách thành, chỉ khi nào đến giữa trưa, mặt trời rọi đúng đỉnh đầu, chỗ ấy mới có ánh nắng. Cách so sánh trên tạo được ấn tượng khá dậm nét về vách đá dựng đứng với độ cao hun hút khôn cùng. +  Có chỗ vách đá thành chẹt lòng sông Đà như một cái yết hầu. Vì thế, dòng chảy của con sông bị thu lại rất hẹp: hẹp đến mức đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách; hẹp đến mức có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia. Thiên nhiên hoang sơ gần với đời sống hiện đại của con người: ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đứng ở hè một cái ngõ mà... ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào từ cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện. =>  Nhà văn chẳng những sử dụng thị giác, mà còn kết hợp sử dụng các giác quan khác với những so sánh thật mới mẻ và táo bạo. Vách thành dựng đứng gợi lên sự hiểm trở, hùng vĩ, lòng sông hẹp lại gián tiếp gợi được sức chảy ghê gớm, dữ dằn của thác lũ. - Ở mặt ghềnh Hát Loóng: là sự hợp sức của gió, của sóng và của đá. Dường như chúng phối hợp với nhau một cách chặt chẽ để tăng thêm sức mạnh uy hiếp, đe dọa con người:  quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò sông Đà nào tóm được qua đấy. => Câu vãn như bị chặt đứt ra thành nhiều khúc ngắn, gọn, điệp từ, điệp cấu trúc và thủ pháp nghệ thuật tăng tiến “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió” vừa như mô phỏng hình ảnh những con sóng dữ cuồn cuộn chồm lên nhau theo chiều ngang, vút lên cao theo chiều dọc rồi đổ ập xuống, vừa gợi hình ảnh con sông Đà cuồng nộ, dữ dằn như lúc nào cũng muốn tiêu diệt con người. - Những cái hút nước khủng khiếp ở quãng Tà Mường Vát phía dưới Sơn La:  + Từ trên nhìn xuống mặt sông: những cái hút nước “như những cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu”, “những cái hút xoáy tít đáy”. Từ dưới lòng sông nhìn ngược lên: “thành giếng xây bằng nước sông xanh ve một áng thủy tinh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan ụp vào”. + Âm thanh ghê rợn:  “Nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc”, “những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào” khủng bố tinh thần con người, sẵn sàng nhấn chìm bất kì con thuyền nào không kịp chèo nhanh hay tay lái không vững, hoặc bất kì bè gỗ nào vô ý khi đi qua chúng. “Không thuyền nào dám men gần những cái hút nước ấy, thuyền nào cũng chèo nhanh để lướt quãng sông”, “chèo nhanh và tay lái cho vững mà phóng qua cái giếng sâu”. + Thuyền bè vô ý qua đây, không vững tay chèo liền bị lôi tuột xuống, trồng cây chuối ngược, đi ngầm dưới lòng sông, mươi phút sau mới tan xác ở quãng sông dưới. + Chưa dừng lại ở đó, Nguyễn Tuân còn muốn người đọc nảy ra ý tưởng điện ảnh táo bạo. Nhà văn nghĩ đến chuyện một anh quay phim ngồi vào thuyền rồi cho cả mình, cả máy quay để thu ảnh, truyền đến cho người đọc cả khối nước sắp ụp vào mình -> Lối so sánh, liên tưởng  độc đáo khiến con sông Đà không khác gì loài thủy quái với những tiếng kêu ghê rợn như muốn khủng bố tinh thần và uy hiếp con người	0,25 0,75 0,5 1,0
		* Nghệ thuật (1,0đ): - Xây dựng hình tượng nghệ thuật độc đáo. - Biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa, liên tưởng – tưởng tượng… - Ngôn ngữ, hình ảnh mới lạ, cách hành văn uyển chuyển tài hoa, uyên bác…	1,0
		d. Chính tả, đặt câu, sáng tạo - Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp, tiếng Việt - Có cách diễn đạt mới mẻ, phù hợp	0,5