Giải bài tập Tiếng Việt 5 tập 1, tuần 10

1. Ôn luyện tập đọc và học thuộc lòng.
2. Lập bảng thống kê các bài thơ đã học trong các giờ tập đọc từ tuần 1 đến tuần 9 theo bảng sau :

Trả lời:

 

Tiết 2

1. Ôn luyện tập đọc và học thuộc lòng.
2. Nghe - viết:

Tôi biết tờ giấy tôi đang viết và cuốn sách này làm bằng bột nứa, bột gỗ của rừng. Ngồi trong lòng đò ngược sông Đà, nhìn lên nhiều đám cháy nghĩ mà giận người đốt rừng. Chính người đốt rừng đang đốt cơ man nào là sách.
Tôi còn biết rừng cầm trịch cho mực nước sông Hồng, sông Đà. Mỗi năm lũ to kéo về như dòng nước mắt đỏ lừ của rừng, những người chủ chân chính của đất nước lại càng thêm canh cánh nỗi niềm giữ nước giữ rừng.

1. Ôn luyện tập đọc và học thuộc lòng.
(Học sinh tự ôn)
2. Ghi lại chi tiết mà em thích nhất trong một bài văn miêu tả đã học dưới đây :
a) Quang cảnh làng mạc ngày mùa
b) Một chuyên gia máy xúc
c) Kì diệu rừng xanh
d) Đất Cà Mau
Trả lời:
Tên bài văn : Quang cảnh làng mạc ngày mùa.
Chi tiết em thích nhất : Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng (Từ “vàng lịm” tả màu sắc nhưng đồng thời gợi nên cảm giác ngọt ngào, so sánh chùm quả xoan với “chuỗi hạt bồ đề treo lơ lửng” vô cùng thú vị.) 

Tiết 4

2. Tìm từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa với mỗi từ trong bảng sau :

Trả lời:

 

Tiết 5

1. Ôn luyện tập đọc và học thuộc lòng.

2. Nêu tính cách của một số nhân vật trong vở kịch Lòng dân của tác giả Nguyễn Văn Xe. Phân vai trong nhóm để tập diễn một trong hai đoạn kịch.
Trả lời:
Tính cách của một số nhân vật trong vở kịch Lòng dân của tác giả Nguyễn Văn Xe:
Dì Năm An: Dũng cảm bảo vệ cán bộ, nhanh trí, bình tĩnh, thông minh, nhanh trí, lanh lẹ.
Chú cán bộ lính Cai: Bình tĩnh, tin tưởng vào dân. Hống hách, xảo quyệt, vòi vĩnh.

Tiết 6

1. Thay những từ im đậm trong đoạn văn sau bằng từ đồng nghĩa cho chính xác hơn (ghi vào chỗ trống trong ngoặc đơn) :
Hoàng bê chén nước bảo ông uống, ông vò đầu Hoàng và bảo : “Cháu của ông ngoan lắm ! Thế cháu đã học bài chưa.?” Hoàng nói với ông : “Cháu vừa thực hành xong bài tập rồi ông ạ !”.
Trả lời:
Hoàng bê (bưng) chén nước bảo (mời) ông uống. Ông vò (xoa) đầu Hoàng và bảo: “Cháu của ông ngoan lắm ! Thế cháu học bài chưa ?” Hoàng nói với ông: “Cháu vừa thực hành (làm) xong bài tập rồi ông ạ !”

2. Tìm từ trái nghĩa thích hợp với mỗi chỗ trống :
a) Một miếng khi đói bằng một gói khi ...
b) Đoàn kết là sống, chia rẽ là ...
c) Thắng không kiêu, ... không nản.
d) Nói lời phải giữ lây lời
Đừng như con bướm ... rồi lại bay.
e) Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
Xấu người ... nết còn hơn đẹp người.
Trả lời:
a) Một miếng khi đói bằng một gói khi no.
b) Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết.
c) Thắng không kiêu, bại không nản.
d) Nói lời phải giữ lây lời
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.
e) Tốt gỗ hơn tốt nước sơn
Xấu người tốt nết còn hơn đẹp người.

3. Đặt câu để phân biệt hai từ đồng âm : giá (giá tiền) - giá (giá để đồ vật). (Chú ý : có thế đặt 2 câu, mỗi câu chứa một từ đồng âm hoặc đặt một câu chứa đồng thời 2 từ đồng âm).
Trả lời:
giá (giá tiền): Mẹ tôi hỏi giá tiền chiếc áo treo trên giá.
giá (giá để đồ vật): Giá sách của tôi tuy mua với giá rẻ nhưng nó rất bền và tiện ích.

4. Đặt câu với mỗi nghĩa của từ đánh :
a) Làm đau bằng cách dùng tay hoặc dùng roi, gậy, .... đập vào thân người.
Trả lời:
- Anh em không được đánh nhau
- Không được đánh bạn bè.
- Nếu cha có đánh con củng chỉ vì cha thương con mà thôi.
b) Dùng tay làm cho phát ra tiếng nhạc hoặc âm thanh.
Trả lời:
- Phương đánh đàn rất hay.
- Hùng đánh trống rất cừ.
- Hãy đánh lên những bản nhạc ngợi ca cuộc sống này !
c) Làm cho bề mặt sạch hoặc đẹp ra bằng cách xát, xoa.
Trả lời:
- Em giúp mẹ đánh sạch xoong nồi.
- Hai chị em đánh sạch sàn nhà giúp mẹ.

Tiết 7

A. Đọc thầm
Mầm non
Dưới vỏ một cành bàng
Còn một vài lá đỏ
Một mầm non nho nhỏ
Còn nằm ép lặng im.

Mầm non mắt lim dim
Cố nhìn qua kẽ lá
Thấy mây bay hối hả
Thấy lất phất mưa phùn
Rào rào trận lá tuôn
Rải vàng đầy mặt đất
Rừng cây trông thưa thớt
Như chỉ cội với cành...

Một chú thỏ phóng nhanh
Chẹn nấp vào bụi vắng
Và tất cả im ắng
Từ ngọn cỏ, làn rêu...
Chợt một tiếng chim kêu :
- Chiếp, chiu, chiu ! Xuân tới
Nổi róc rách reo mừng
Tức thì ngàn chim muông
Nổi hát ca vang dậy...
Mầm non vừa nghe thấy
Vội bật chiếc vỏ rơi
Nó đứng dậy giữa trời
Khoác áo màu xanh biếc.
VÕ QUẢNG

B. Dựa vào nội dung bài đọc, chọn câu trả lời đúng:
1. Mầm non nép mình nằm im trong mùa nào ?
a) Mùa xuân
b) Mùa hè
c) Mùa thu
d) Mùa đông
Trả lời:
d) Mùa đông

2. Trong bài thơ, mầm non được nhân hóa bằng cách nào ?
a) Dùng những động từ chỉ hành động của người để kể, tả về mầm non.
b) Dùng những tính từ chỉ đặc điểm của người để miêu tả mầm non .
c) Dùng đại từ chỉ người để chỉ mầm non.
Trả lời:
a) Dùng những động từ chỉ hành động của người để kể, tả về mầm non.

3. Nhờ đâu mầm non nhận ra mùa xuân về ?
a) Nhờ những âm thanh rộn ràng, náo nức của cảnh vật mùa xuân.
b) Nhờ sự im ắng của mọi vật trong mùa xuân.
c) Nhờ màu sắc tươi tắn của có cây, hoa lá trong mùa xuân.
Trả lời:
a) Nhờ những âm thanh rộn ràng, náo nức của cảnh vật mùa xuân.

4. Em hiểu câu thơ ‘'Rừng cây trông thưa thớt” nghĩa là thế nào ?
a) Rừng thưa thớt vì rất ít cây.
b) Rừng thưa thớt vì cây không lá.
c) Rừng thưa thớt vì toàn lá vàng.
Trả lời:
b) Rừng thưa thớt vì cây không lá.
5. Ý chính của bài thơ là gì ?
a) Miêu tả mầm non.
b) Ca ngợi vẻ đẹp của mùa xuân.
c) Miêu tả sự chuyển mùa kì diệu của thiên nhiên.
Trả lời:
c) Miêu tả sự chuyển mùa kì diệu của thiên nhiên.
6. Trong câu nào dưới đây, từ mầm non được dùng với nghĩa gốc ?
a) Bé đang học ở trường mầm non.
b) Thiếu niên, nhi đồng là mầm non của đất nước.
c) Trên cành cây có những mầm non mới nhú.
Trả lời:
c) Trên cành cây có những mầm non mới nhú.
7. Hối hả có nghĩa là gì ?
a) Rất vội vã, muốn làm việc gì đó cho thật nhanh.
b) Mừng vui, phấn khởi vì được như ý.
c) Vất vả vì dốc sức để làm cho thật nhanh.
Trả lời:
c) Vất vả vì dốc sức để làm cho thật nhanh.
8. Từ thưa thớt thuộc từ loại nào ?
a) Danh từ
b) Tính từ
c) Động từ
Trả lời:
b) Tính từ
9. Dòng nào dưới đây chỉ gồm các từ láy ?
a) Nho nhỏ, lim dim, mặt đất, hối hả, lất phất, rào rào, thưa thớt.
b) Nho nhỏ, lim dim, hối hả, lất phất, lặng im, thưa thớt, róc rách.
c) Nho nhỏ, lim dim, hối hả, lất phất, rào rào, thưa thớt, róc rách.
Trả lời:
c) nho nhỏ, lim dim, hối hả, lất phất, rào rào, thưa thớt, róc rách.
10. Từ nào đồng nghĩa với im ắng ?
a) Lặng im
b) Nho nhỏ
c) Lim dim
Trả lời:
a) Lặng im

Tiết 8
BÀI LUYỆN TẬP

Tập làm văn
Hãy tả ngôi trường thân yêu gắn bó với em trong nhiều năm qua.
Dàn ý:
1. Mở bài : Giới thiệu chung :
Trường em tên là gì ? ơ đâu? (trường em tên Bế Văn Đàn, nằm ở một con đường khá yên tĩnh)
2. Thân bài : - Tả khái quát về ngôi trường:
Nhìn từ xa trường hiện ra với những chi tiết gỉ nổi bật ? (cánh cổng lớn, màu ngói đỏ, tường vàng, hàng rào bao quanh, cây xanh tỏa bóng mát)
- Tả từng bộ phận :
+ Hình dáng của ngôi trường ? (Hình chữ u với ba dãy nhà lớn, khang trang, hướng ra sân trường).
+ Cổng trường (trang nghiêm, phía trên là tèn trường).
+ Bước vào bên trong là sân trường rộng, lát xi măng phảng phiu.
+ Cột cờ cao, trên đỉnh cột là lá cờ đỏ sao vàng bay phần phật.
+ Cây cối (hai hàng cây tỏa bóng mát, dưới mỗi gốc cây đặt hai ghế đá, học sinh thường ngồi đọc sách hoặc vui chơi).
+ Trống trường (đặt trước phồng Ban Giám hiệu).
+ Các phòng học (có tấm bảng nhỏ ghi số phòng, tên lớp.
Trong môi lớp có quạt, đèn điện, giá sách, ảnh Bác, năm điều Bác Hồ dạy. Cuối lớp có báo lớp trên đó là các sáng tác của các bạn trong lớp...).
Sau khu phòng học là vườn trường với nhiều loại cây, hoa và khu vui chơi với cầu trượt, đu quay ...).
3. Kết bài :
- Em rất yêu quý ngôi trường
- Mong muốn trường mỗi ngày một to đẹp hơn, khang trang hơn..

Bài làm:
Từ ngày lên lớp 3, gia đình em chuyển đến một nơi ở mới cách xa ngôi trường tiểu học của em nên khi đó em cũng phải chuyển trường. Từ đó đến nay, đã lâu rồi em không được đến thăm ngôi trường thuở ấu thơ ấy của mình. Hôm nay, nhân dịp về thăm bà nội, em đã trở lại ngôi trường gắn bó với em suốt những năm đầu tiểu học.

Khi em chuyển đi thì trường tiểu học hát đầu sửa chữa và xây mới rất nhiều. Vì vây, hôm nay em trở lại thấy có nhiều điều đã đổi thay. Tuy thế, trường vẫn giữ được những hình ảnh gắn bó với tuổi thơ của em.

Con đường trước cổng trường được làm rộng hơn, cao hơn, bằng phẳng và thoáng đãng. Hai bên đường còn có vỉa hè sạch đẹp, có những cây phượng được trồng thẳng hàng rất đẹp mắt. Nhìn ra con đường đẹp đẽ ấy là cổng trường uy nghiêm cũng đã được xây mới. Tấm biển trường ngày nào đã được thay nhưng vẫn được trang trí và sơn màu như cũ - nó giống hệt với hình ảnh tấm biển trường em được nhìn thấy vào ngày đầu tiên em bước vào lớp 1. Em cứ đứng ngắm mãi tấm biển ấy không thôi. Vừa thân quen lại vừa ngỡ ngàng như cậu bé lớp 1 ngày đầu nhập học.

Bước qua cánh cổng trường rộng mở là một không gian vừa lạ vừa quen. Lạ vì sân trường rộng hơn ngày trước rất nhiều. Trước đấy, sân trường chỉ bằng một nửa thế này và được lát gạch màu đỏ, nửa còn lại là một khu đất trống với cỏ dại với những cây bằng lăng gầy gò. Bây giờ, tất cả được lát gạch, những cây thân gỗ được xây bồn và chăm sóc chu đáo nên tất cả đều tươi xanh, rợp bóng. Dưới mỗi tán cây lớn lại có những chiếc ghế đá dành cho các em nhỏ ngồi nghỉ ngợi sau khi đã chơi đùa thỏa thích. Nhìn thẳng từ cổng trường vào là khu nhà của các thầy cô giáo, khu nhà ấy vẫn như xưa. Em còn nhớ, trước đây mỗi lần có chương trình văn nghệ, các thầy cô thường làm sân khấu trước khu nhà này. Nhìn khu nhà thân quen, em như nhìn thấy chính mình đang đứng hát trước khu nhà đó. Ngược lại, hai dãy phòng học được xây hai bôn vuông góc với khu nhà của các thầy cô thì đã được xây mới hoàn toàn. Đó là hai dãy nhà ba tầng khang trang và rất đẹp đẽ với đầy đủ phương tiện dạy học rất hiện đại. Phòng nào cũng được trang trí bằng những tranh ảnh, dụng cụ rực rỡ và đẹp mắt.

Có lẽ những hàng cây là còn thân quen hơn cả: phượng vĩ, xà cừ, bằng lăng. Hơn ba năm đã trôi qua nhưng dường như chúng không thay đổi gì nhiều. Thân vẫn vươn cao, to và chắc. Nhìn chúng,  nhớ những buổi cả lớp cùng lao động, vun cây, tưới nước rồi đùa nghịch. Đó còn là những lúc nghịch ngợm bẻ hoa hay vụng về khắc mãi vào thân cây tên mình và tên lớp...

Rời mái trường tiểu học thân yêu ra về em vẫn còn bồi hồi xúc động. Mái trường như nhắc nhở em phải cố gắng học tập để xứng đáng với kỉ niệm đẹp đẽ thuở ấu thơ.