Trình bày cảm xúc và suy nghĩ của em về hai bài thơ: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng (Nguyên tiêu)
- Thứ sáu - 13/09/2019 23:02
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trình bày cảm xúc và suy nghĩ của em về hai bài thơ: Cảnh khuya, Rằm tháng giêng (“Nguyên tiêu”) để làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hoà hợp thống nhất với cốt cách của người chiến sĩ Hồ Chí Minh.A. Hướng dẫn làm bài- Đề bài yêu cầu thể hiện cảm xúc và suy nghĩ về hai bài thơ “Cảnh khuya”, “Rằm tháng giêng” (“Nguyên tiêu”) để làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hoà hợp thống nhất với cốt cách của người chiến sĩ Hồ Chí Minh.- Biểu cảm dựa trên ý tứ hai bài thơ “Cảnh khuya”, “Rằm tháng giêng” (“Nguyên tiêu”) và thực tế cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác; từ những tình cảm, cảm xúc chân thật của bản thân về cảnh thiên nhiên đất nước, về hình tượng vĩ đại của Bác Hồ.- Bài làm cần đủ những ý chính sau:
Mở bài:
+ Giới thiệu hình ảnh Bác Hồ trong hai bài thơ trên, đó là sự hòa hợp thống nhất giữa vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách của người chiến sĩ cách mạng.
+ Khái quát những cảm xúc, suy nghĩ về hình ảnh của Bác.
Thân bài:
+ Hoàn cảnh ra đời của hai bài thơ: trong những năm tháng chiến đấu gian khổ của dân tộc.
Sự hòa hợp thông nhất giữa vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách của người chiến sĩ cách mạng (vừa phân tích, vừa bày tỏ tình cảm, suy nghĩ; đó là tấm lòng yên mến, trân trọng và cảm phục dành cho Bác):
+ Vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ của Bác được thể hiện qua bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống:
• “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”: phép so sánh độc đáo làm nổi bật vẻ đẹp của tiếng hát, giàu giá trị nhân văn.
• “Trăng lồng cố thụ bóng lồng hoa”: phép lặp, hình ảnh thiên nhiên hữu tình, sinh động.
• Trong bài thơ “Rằm tháng giêng” (“Nguyên tiêu”): sức xuân và ánh trăng ngập tràn không gian, thiên nhiên khoáng đạt căng tràn sức sống.
+ Cốt cách người chiến sĩ Hồ Chí Minh: hình ảnh người chiến sĩ hiện trên nền thiên nhiên tươi đẹp.
• Luôn lo lắng, hết lòng vì công việc nước nhà: thức khuya “cảnh khuya như vẽ... lo nỗi nước nhà”.
• Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung: “Giữa dòng bàn bạc ... trăng ngàn đầy thuyền”.
+ Một số biện pháp nghệ thuật nổi bật của hai bài thơ.
Kết bài:
+ Con người Bác là sự hòa hợp tuyệt vời giữa con người nghệ sĩ và con người chiến sĩ.
+ Một phần thơ văn của Bác là bức tranh chân dung tinh thần tự họa; đó là di sản văn hóa quý giá của dân tộc.
+ Bác Hồ mãi là niềm yêu mến, biết ơn và cảm phục của những thế hệ con người Việt Nam.
B. Bài văn mẫu
Hồ Chí Minh - con người vĩ đại của dân tộc, không những thế, Người còn là nhà thơ nhà văn kiệt xuất. Trong thơ Bác, hình tượng người chiến sĩ luôn hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp, thống nhất với cốt cách của người chiến sĩ. Điều này được thể hiện rất rõ qua hai bài thơ “Cảnh khuya” và ‘‘Rằm tháng giêng”.
Đây là hai bài thơ được Hồ Chủ Tịch viết ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. Cả hai bài đều bộc lộ sự rung động trước vẻ đẹp thiên nhiên, trước cảnh núi rừng Việt Bắc kì vĩ và nên thơ, đồng thời cũng thể hiện hình tượng người chiến sĩ lớn lao.
Trước hết, ta thấy người chiến sĩ có vẻ đẹp tâm hồn rất nghệ sĩ. Điều này được thể hiện qua cảm hứng trước cảnh rừng khuya trăng sáng của chiến khu Việt Bắc:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”
Trong không yên tĩnh của đêm khuya, tiếng suối nơi xa vang lại. Tiếng suối ấy nghe tựa tiếng hát của ai. Ở đây, âm thanh của tiếng suối, của tự nhiên được so sánh với âm thanh của tiếng hát, của con người. Nó làm cho không gian núi rừng trở nên gần gũi với con người hơn, tràn đầy sức sống. Qua đó, bộc lộ tâm hồn yêu thiên nhiên, luôn coi thiên nhiên là bạn, là người tâm tình, chia sẻ của Bác. Đến câu thơ thứ hai, người chiến sĩ thấy cảnh tượng lung linh, nhiều đương nét, hình khối đa dạng. Ngước mắt lên cao, bắt gập ánh tràng sáng ngơi, vốn là người bạn tri âm tri kỉ, Người thấy choáng ngợp trước vẻ đẹp của nó. Cảnh có dáng vươn cao của bóng cây cổ thụ, có cỏ và hoa lá...Ánh trăng từ trên cao in vào khóm hoa, in lên mặt đất thành những hình bông hoa như thêu như dệt. Cảnh tĩnh mà động, đầy sức sống, ấm áp quấn quýt bên nhau. Qua đó càng bộc lộ rõ hơn tâm hồn thi sĩ trong người chiến sĩ, cũng ấm áp, hòa hợp lạ thường. Thiên nhiên thì ở đâu cũng vậy, nó vẫn tồn tại như vốn có nhưng qua tâm hồn nghệ sĩ, qua tài năng và sự cảm nhận tinh tế của. Người thì thiên nhiên trở nên có hồn hơn.
Bài thơ “Rằm tháng giêng” mở ra một không gian bao la, bát ngát của cảnh sông nước trong đêm trăng nguyên tiêu. Trăng trên cao, sáng tỏ chiếu rộng khắp không gian khiến cho trời, sông, nước tiếp giáp, nối liền nhau và tràn ngập một sắc xuân:
“Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên”
Ba từ “xuân” cùng năm trong một câu thơ đã nói lên sức xuân đã ngập tràn khắp mọi nơi trên trần thế, sức xuân đang tuôn trào mạnh mẽ. Hơn nữa trăng sáng quá, khiến mọi thứ như mờ nhòa đi trong ánh trăng, làm con người không phân định được ranh giới giữa các sự vật. Để rồi cuối cùng, ánh trăng dâng đầy ngập tràn trong con thuyền lúc trở về. Qua đây, câu thơ thể hiện một cảm hứng, phong thái ung dung, thanh thản của người thi sĩ đang thả hồn mình vào với thiên nhiên.
Hai bức tranh thiên nhiên lung linh, huyền ảo, ngập tràn sức sống ấy đã phác họa được một phần bức chân dung người chiến sĩ với tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp với thiên nhiên. Không chỉ có vậy, hai câu cuối mỗi bài thơ còn khắc họa thêm một phần quan trọng về người chiến sĩ:
“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Hai câu thơ khẳng định cảnh đẹp như vẽ, như một bức tranh thủy mặc và gợi ra nỗi niềm của người ngắm trăng. Vì say mê, vì yêu thiên nhiên, cảnh đẹp của núi rừng Việt Bắc nên Người mới thao thức không ngủ. Nhưng câu thơ thứ ba hé lộ một lí do quan trọng hơn, mở ra vẻ đẹp bên trong của người chiến sĩ cách mạng. Thao thức không ngủ đâu chỉ vì cảnh đẹp như vẽ mà còn vì “lo nỗi nước nhà”. Đó mới là lí do quan trọng nhất và nó cũng bình thường như bao đêm khác trong suốt cuộc đời thao thức của Người. Không ngủ vì lo cho vận mệnh đất nước đang trong thế gian nguy, cơ quan đầu nao của ta ở chiến khu Việt Bắc bị giặc bao vây dữ dội. Nỗi lo ấy đã khiến Người không thể ngủ, trằn trọc suốt đêm thâu. Phải chăng cũng nhờ thế ma Người vô tình bắt gặp cảnh trăng đẹp. Điệp ngừ “chưa ngủ” cuối câu ba và ở đầu câu thứ tư được coi như “bản lề mở ra hai phía của tâm trạng trong cùng một con người”, niềm say mê cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và nỗi lòng lo cho dân tộc.
“Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền”
Ở hai câu cuối bài “Rằm tháng giêng” cho ta thấy cảnh cuộc họp của các cán bộ cách mạng trên sông, trong một đêm rằm. Cuộc họp ấy được diễn ra trong một không gian lung linh, thần bí như huyền thoại vậy. Và có lẽ mọi việc đều suôn sẽ nên lúc ra về ai cũng thấy cảnh đẹp hơn, trăng sáng hơn, trời, nước, sông như nối liền và tràn đầy sức sống. Mọi người cũng hòa mình với thiên nhiên, ngập mình trong trăng và không khí xuân tươi mới. Tất cả đã hòa làm một, thiên nhiên với con người để làm nên tinh thần lạc quan, niềm tin vào chiến thắng của đất nước.
Nếu như “Cảnh khuya” thể hiện tình yêu thiên nhiên say đăm, nỗi lo cho vận mệnh dân tộc sâu sắc thì bài “Rằm tháng giêng” bộc lộ một tâm thế ung dưng, tự tại, lạc quan tin vào chiến thắng gần của đất nước, vào sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Qua đó đã thể hiện được hình ảnh người thi sĩ - chiến sĩ luôn mang trong mình vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp, thống nhất với cốt cách người chiến sĩ. Vì vậy mà tác phẩm của Người luôn sáng lên tinh thần thời đại, khỏe khoắn và đầy sức sống.
+ Giới thiệu hình ảnh Bác Hồ trong hai bài thơ trên, đó là sự hòa hợp thống nhất giữa vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách của người chiến sĩ cách mạng.
+ Khái quát những cảm xúc, suy nghĩ về hình ảnh của Bác.
Thân bài:
+ Hoàn cảnh ra đời của hai bài thơ: trong những năm tháng chiến đấu gian khổ của dân tộc.
Sự hòa hợp thông nhất giữa vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ và cốt cách của người chiến sĩ cách mạng (vừa phân tích, vừa bày tỏ tình cảm, suy nghĩ; đó là tấm lòng yên mến, trân trọng và cảm phục dành cho Bác):
+ Vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ của Bác được thể hiện qua bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống:
• “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”: phép so sánh độc đáo làm nổi bật vẻ đẹp của tiếng hát, giàu giá trị nhân văn.
• “Trăng lồng cố thụ bóng lồng hoa”: phép lặp, hình ảnh thiên nhiên hữu tình, sinh động.
• Trong bài thơ “Rằm tháng giêng” (“Nguyên tiêu”): sức xuân và ánh trăng ngập tràn không gian, thiên nhiên khoáng đạt căng tràn sức sống.
+ Cốt cách người chiến sĩ Hồ Chí Minh: hình ảnh người chiến sĩ hiện trên nền thiên nhiên tươi đẹp.
• Luôn lo lắng, hết lòng vì công việc nước nhà: thức khuya “cảnh khuya như vẽ... lo nỗi nước nhà”.
• Tinh thần lạc quan, phong thái ung dung: “Giữa dòng bàn bạc ... trăng ngàn đầy thuyền”.
+ Một số biện pháp nghệ thuật nổi bật của hai bài thơ.
Kết bài:
+ Con người Bác là sự hòa hợp tuyệt vời giữa con người nghệ sĩ và con người chiến sĩ.
+ Một phần thơ văn của Bác là bức tranh chân dung tinh thần tự họa; đó là di sản văn hóa quý giá của dân tộc.
+ Bác Hồ mãi là niềm yêu mến, biết ơn và cảm phục của những thế hệ con người Việt Nam.
B. Bài văn mẫu
Hồ Chí Minh - con người vĩ đại của dân tộc, không những thế, Người còn là nhà thơ nhà văn kiệt xuất. Trong thơ Bác, hình tượng người chiến sĩ luôn hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp, thống nhất với cốt cách của người chiến sĩ. Điều này được thể hiện rất rõ qua hai bài thơ “Cảnh khuya” và ‘‘Rằm tháng giêng”.
Đây là hai bài thơ được Hồ Chủ Tịch viết ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. Cả hai bài đều bộc lộ sự rung động trước vẻ đẹp thiên nhiên, trước cảnh núi rừng Việt Bắc kì vĩ và nên thơ, đồng thời cũng thể hiện hình tượng người chiến sĩ lớn lao.
Trước hết, ta thấy người chiến sĩ có vẻ đẹp tâm hồn rất nghệ sĩ. Điều này được thể hiện qua cảm hứng trước cảnh rừng khuya trăng sáng của chiến khu Việt Bắc:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”
Trong không yên tĩnh của đêm khuya, tiếng suối nơi xa vang lại. Tiếng suối ấy nghe tựa tiếng hát của ai. Ở đây, âm thanh của tiếng suối, của tự nhiên được so sánh với âm thanh của tiếng hát, của con người. Nó làm cho không gian núi rừng trở nên gần gũi với con người hơn, tràn đầy sức sống. Qua đó, bộc lộ tâm hồn yêu thiên nhiên, luôn coi thiên nhiên là bạn, là người tâm tình, chia sẻ của Bác. Đến câu thơ thứ hai, người chiến sĩ thấy cảnh tượng lung linh, nhiều đương nét, hình khối đa dạng. Ngước mắt lên cao, bắt gập ánh tràng sáng ngơi, vốn là người bạn tri âm tri kỉ, Người thấy choáng ngợp trước vẻ đẹp của nó. Cảnh có dáng vươn cao của bóng cây cổ thụ, có cỏ và hoa lá...Ánh trăng từ trên cao in vào khóm hoa, in lên mặt đất thành những hình bông hoa như thêu như dệt. Cảnh tĩnh mà động, đầy sức sống, ấm áp quấn quýt bên nhau. Qua đó càng bộc lộ rõ hơn tâm hồn thi sĩ trong người chiến sĩ, cũng ấm áp, hòa hợp lạ thường. Thiên nhiên thì ở đâu cũng vậy, nó vẫn tồn tại như vốn có nhưng qua tâm hồn nghệ sĩ, qua tài năng và sự cảm nhận tinh tế của. Người thì thiên nhiên trở nên có hồn hơn.
Bài thơ “Rằm tháng giêng” mở ra một không gian bao la, bát ngát của cảnh sông nước trong đêm trăng nguyên tiêu. Trăng trên cao, sáng tỏ chiếu rộng khắp không gian khiến cho trời, sông, nước tiếp giáp, nối liền nhau và tràn ngập một sắc xuân:
“Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên”
Ba từ “xuân” cùng năm trong một câu thơ đã nói lên sức xuân đã ngập tràn khắp mọi nơi trên trần thế, sức xuân đang tuôn trào mạnh mẽ. Hơn nữa trăng sáng quá, khiến mọi thứ như mờ nhòa đi trong ánh trăng, làm con người không phân định được ranh giới giữa các sự vật. Để rồi cuối cùng, ánh trăng dâng đầy ngập tràn trong con thuyền lúc trở về. Qua đây, câu thơ thể hiện một cảm hứng, phong thái ung dung, thanh thản của người thi sĩ đang thả hồn mình vào với thiên nhiên.
Hai bức tranh thiên nhiên lung linh, huyền ảo, ngập tràn sức sống ấy đã phác họa được một phần bức chân dung người chiến sĩ với tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp với thiên nhiên. Không chỉ có vậy, hai câu cuối mỗi bài thơ còn khắc họa thêm một phần quan trọng về người chiến sĩ:
“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”
Hai câu thơ khẳng định cảnh đẹp như vẽ, như một bức tranh thủy mặc và gợi ra nỗi niềm của người ngắm trăng. Vì say mê, vì yêu thiên nhiên, cảnh đẹp của núi rừng Việt Bắc nên Người mới thao thức không ngủ. Nhưng câu thơ thứ ba hé lộ một lí do quan trọng hơn, mở ra vẻ đẹp bên trong của người chiến sĩ cách mạng. Thao thức không ngủ đâu chỉ vì cảnh đẹp như vẽ mà còn vì “lo nỗi nước nhà”. Đó mới là lí do quan trọng nhất và nó cũng bình thường như bao đêm khác trong suốt cuộc đời thao thức của Người. Không ngủ vì lo cho vận mệnh đất nước đang trong thế gian nguy, cơ quan đầu nao của ta ở chiến khu Việt Bắc bị giặc bao vây dữ dội. Nỗi lo ấy đã khiến Người không thể ngủ, trằn trọc suốt đêm thâu. Phải chăng cũng nhờ thế ma Người vô tình bắt gặp cảnh trăng đẹp. Điệp ngừ “chưa ngủ” cuối câu ba và ở đầu câu thứ tư được coi như “bản lề mở ra hai phía của tâm trạng trong cùng một con người”, niềm say mê cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và nỗi lòng lo cho dân tộc.
“Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền”
Ở hai câu cuối bài “Rằm tháng giêng” cho ta thấy cảnh cuộc họp của các cán bộ cách mạng trên sông, trong một đêm rằm. Cuộc họp ấy được diễn ra trong một không gian lung linh, thần bí như huyền thoại vậy. Và có lẽ mọi việc đều suôn sẽ nên lúc ra về ai cũng thấy cảnh đẹp hơn, trăng sáng hơn, trời, nước, sông như nối liền và tràn đầy sức sống. Mọi người cũng hòa mình với thiên nhiên, ngập mình trong trăng và không khí xuân tươi mới. Tất cả đã hòa làm một, thiên nhiên với con người để làm nên tinh thần lạc quan, niềm tin vào chiến thắng của đất nước.
Nếu như “Cảnh khuya” thể hiện tình yêu thiên nhiên say đăm, nỗi lo cho vận mệnh dân tộc sâu sắc thì bài “Rằm tháng giêng” bộc lộ một tâm thế ung dưng, tự tại, lạc quan tin vào chiến thắng gần của đất nước, vào sự nghiệp vĩ đại của Tổ quốc. Qua đó đã thể hiện được hình ảnh người thi sĩ - chiến sĩ luôn mang trong mình vẻ đẹp tâm hồn nghệ sĩ hòa hợp, thống nhất với cốt cách người chiến sĩ. Vì vậy mà tác phẩm của Người luôn sáng lên tinh thần thời đại, khỏe khoắn và đầy sức sống.
Bản quyền bài viết thuộc về Sachgiai.com. Ghi nguồn Sách giải.com khi đăng lại bài viết này.