Trong năm điều Bác Hồ dạy học sinh có câu: “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào”. Em hiểu lời dạy trên như thế nào?

Bất cứ một công dân nào cũng phải yêu mến và quí trọng Tổ quốc của mình. Yêu Tổ quốc chính là quyết tâm giữ gìn đất nước, không cho kẻ thù xâm lược, không để đất nước bị mất tự do, làm nô lệ hoặc phụ thuộc vào nước khác. Khi Tổ quốc thanh bình phải hăng hái sản xuất làm cho đất nước giàu mạnh, yên vui. Lúc Tổ quốc bị lâm nguy, chúng ta phải sẵn sàng tạm biệt gia đình, quê hương ra mặt trận, dũng cảm chiến đấu chống quân xâm lược, bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Lịch sử dân tộc ta từ thời vua Hùng đã bao lần chứng kiến tinh thần yêu Tổ quốc của nhân dân ta. Mỗi khi có nạn ngoại xâm, tình yêu Tổ quốc lại kết thành một làn sóng mạnh mẽ nhấn chìm bè lũ cướp nước và bán nước.

“Tổ quốc” mỗi người chỉ có một, nhưng khi nói đến “đồng bào” chúng ta thường nhắc đến đồng bào Kinh, đồng bào Thái, đồng bào miền xuôi, đồng bào miền ngược, đồng bào trong nước, đồng bào ta ở nước ngoài... Người Việt Nam dù là dân tộc nào, dù là ở đâu, họ đều có chung Tổ quốc Việt Nam. Năm 2000, đồng bào miền Trung, đồng bào miền Tây bị lũ lụt lớn, lập tức mọi người Việt Nam không phân biệt dân tộc, tôn giáo, ở trong nước hay nước ngoài đã đóng góp, giúp đỡ vật chất, thăm hỏi động viên tinh thần. Họ đã thể hiện lòng yêu thương đồng bào một cách thiết thực.

Như vậy yêu Tổ quốc thì phải yêu đồng bào. Yêu đồng bào chính là yêu Tổ quốc. Thế nên giữa yêu Tổ quốc và yêu đồng bào có mối quan hệ bổ sung cho nhau.

Tại sao phải “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào”?

Tất cả các dân tộc trên thế giới đều có lòng yêu Tổ quốc. Tổ quốc là nơi con người sinh ra và lớn lên với biết bao kỉ niệm thân thương. Từ cây đa, bến nước, con đò đến những con đường làng quanh co, lũy tre làng cao vun vút, lời ru ngọt ngào của mẹ... tất cả đều gợi cho chúng ta một quê hương, Tổ quốc. Nếu không yêu Tổ quốc, chúng ta sẽ bị các nước ngoại bang xâm chiếm, cả dân tộc không còn quyền tự quyết định đối với vận mệnh tương lai Tổ quốc mình. Mọi người không thể sống yên vui, không thể có tự do và hạnh phúc. Mọi lợi ích vật chất, mọi quyền tự do dân chủ của nhân dân đều bị xâm phạm, chiếm đoạt. Một khi Tổ quốc không còn nữa chúng ta sẽ bị hủy diệt hoặc sống kiếp nô lệ, lầm than.

Mặt khác, đã là con người thì không thể nào không yêu thương đồng loại, đồng bào của mình. Đồng bào là những người cùng một dân tộc, một giống nòi với mình, có quan hệ gần gũi và trực tiếp đến số phận hiện tại và tương lai của bản thân, gia đình, quê hương, đất nước mình. Do đó, tình yêu thương đồng bào càng phải sâu nặng hơn.
Nhờ biết yêu thương, đùm bọc, gắn bó chặt chẽ với nhau mà đồng bào ta đã vượt qua được bao thử thách trong chống thiên tai, chống kẻ thù xâm lược, áp bức, chung sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng tiến bộ. Chính vì vậy, mỗi người cần phải “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào” một cách chân thật thiết tha.

Chúng ta thế hiện lòng “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào” như thế nào?

Đối với Tố quốc, khi kẻ thù đe dọa hoặc xâm lăng, mọi người đều phải coi nhiệm vụ hàng đầu của mình là sẵn sàng tham gia chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu để có thể chiến thắng mọi kẻ thù, bảo vệ độc lập tự do của Tổ quốc. Khi đất nước hòa bình, mọi người cần tích cực góp phần làm cho dân giàu, nước mạnh. Cần chú trọng xây dựng kinh tế, văn hóa, xã hội nhưng đồng thời không được coi nhẹ nhiệm vụ bảo vệ đất nước. Hiện nay, đất nước ta đang mở cửa, mọi tổ chức đều có thể hợp tác với nước ngoài trên cơ sở thực hiện đúng pháp luật nhà nước, góp phần đẩy nhanh quá trình hòa nhập với cộng đồng thế giới và khu vực.

Đối với đồng bào chúng ta phải biết quý trọng tất. cả các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, không được có thái độ phân biệt trong cư xử. Hãy nhớ câu ca dao:

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

Hay:

Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.

Bên cạnh đó, chúng ta cần tham gia chống lại mọi áp bức, bất công trong xã hội để bảo vệ tính mạng và quyền lợi của đồng bào. Những áp bức, bất công do bọn thống trị trong xã hội cũ gây ra đối với đồng bào đã bị nhân dân ta xóa bỏ. Nhưng hiện nay, dưới chế độ tốt đẹp của xã hội ta vẫn còn hiện tượng tham ô, hối lộ, buôn lậu, kéo bè kéo cánh, trù dập, ức hiếp quần chúng do bọn thoái hóa biến chất gây ra. Do đó, đòi hỏi tất cả mọi người cần nhận thức rõ và tham gia ngăn chặn, loại bỏ những hiện tượng xấu xa này.

Đối với đồng bào ở các vùng xa xôi hẻo lánh có nhiều khó khăn hoặc đồng bào ở các vùng bị mưa bão, lũ lụt, hạn hán, mất mùa, mọi người cần phải đóng góp để giúp đỡ, động viên kịp thời, cả về vật chất lẫn tinh thần.

Càng ngày, đồng bào ta ở nước ngoài càng đoàn kết thương yêu nhau và hướng về Tổ quốc, tích cực đóng góp những kinh nghiệm, ủng hộ của cải để giúp đồng bào trong nước xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp.

Đối với học sinh, muốn thể hiện lòng “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào” cần phải chăm học, rèn luyện thân thể để có đầy đủ sức khỏe và tài năng, góp phần xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, cùng với toàn dân làm các việc thiết thực như đền ơn đáp nghĩa những cá nhân và gia đình đã vì nước quên mình, vì đồng bào mà phục vụ.

Chúng ta cần khác ghi lời dạy “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào” của Bác Hồ để góp phần thực hiện ước nguyện của Người lúc sinh thời: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Chúng ta hoàn toàn chia sẻ lòng yêu Tổ quốc với nhà thơ Chế Lan Viên:

Ôi! Tổ quốc ta yêu như máu thịt.
Như mẹ cha ta, như vợ, như chồng
Ôi! Tổ quốc nếu cần ta chết
Cho mỗi ngôi nhà, ngọn núi, con sông.

Đồng thời, chúng ta hãy ủng hộ lời nhắn nhủ của nhà thơ Tố Hữu:

Có gì đẹp trên đời hơn thế
Người yêu người, sống để yêu nhau.