Hướng dẫn giải bài tập SBT Vật lý lớp 7 bài 30: Tổng kết chương 3: Điện học

1. Bài 1 trang 85 sgk vật lí 7: Đặt một câu với các từ: Cọ xát, nhiễm điện.

Hướng dẫn giải:

Có thể đặt câu như sau:

- Thước nhựa bị nhiễm điện khi cọ xát bằng mảnh vải khô.

- Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cọ xát.

- Nhiều vật khi được cọ xát thì nhiễm điện.

- Cọ xát là một cách làm nhiễm điện nhiều vật.

- Cọ xát không phải là cách làm vật nhiễm điện duy nhất.

2. Bài 2 trang 85 sgk vật lí 7

C2. Có những loại điện tích nào? Các loại điện tích nào thì hút nhau? loại nào thì đẩy nhau?

Hướng dẫn giải:

Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm.

Điện tích khác loại (dương và âm) thì hút nhau.

Điện tích cùng loại (cùng dương hoặc cùng âm) thì đẩy nhau.

3. Bài 3 trang 85 sgk vật lí 7

C3. Đặt câu với các cụm từ: Vật nhiễm điện dương, vật nhiễm điện âm, nhận thêm electron, mất bớt electron.

Hướng dẫn giải:

Vật nhiễm điện dương do mất bớt electron.

Vật nhiễm điện âm do nhận thêm electron.

4. Bài 4 trang 85 sgk vật lí 7: Điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau đây:

- Dòng điện là dòng …. Có hướng.

- Dòng điện trong kim loại là dòng…. Có hướng

Hướng dẫn giải:

- Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng.

- Dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do dịch chuyển có hướng

5. Bài 5 trang 85 sgk vật lí 7: Các vật hay vật liệu nào sau đây là dẫn điện ở điều kiện bình thường:

Mảnh tôn;       Đoạn dây nhựa;             Mảnh polietilen (ni lông)

Không khí;     Đoạn dây đồng;              Mảnh sứ

Kể tên năm tác dụng chính của dòng điện.

Hướng dẫn giải:

Ở điều kiện bình thường:

Các vật liệu dẫn điện là:

Mảnh tôn, đoạn dây đồng

các vật liệu cách điện là:

Đoạn dây nhựa, mảnh polietilen (ni lông), không khí, mảnh sứ.

6. Bài 6 trang 85 sgk vật lí 7: Hãy kể tên năm tác dụng chính của dòng điện.

Hướng dẫn giải:

- Tác dụng nhiệt.

- Tác dụng phát sáng.

- Tác dụng từ.

- Tác dụng hóa học.

- Tác dụng sinh lí.

7. Bài 7 trang 85 sgk vật lí 7

C7. Hãy cho biết tên đơn vị của cường độ dòng điện và tên dụng cụ dùng để đo cường độ dòng điện.

Hướng dẫn giải:

- Đơn vị đo cường độ dòng điện là ampe (A).

- Dụng cụ để đo cường độ dòng điện là ampe kế.

8. Bài 8 trang 85 sgk vật lí 7

C8. Đơn vị của hiệu điện thế là gì? Đo hiệu điện thế bằng dụng cụ nào?

Hướng dẫn giải:

Đơn vị của hiệu điện thế là vôn (V)

Dụng cụ để đo hiệu điện thế là vôn kế.

9. Bài 9 trang 85 sgk vật lí 7

C9. Đặt một câu với các cụm từ: Hai cực của nguồn điện; hiệu điện thế.

Hướng dẫn giải:

Một số câu có thể đặt là:

- Giữa hai cực của nguồn điện có một hiệu điện thế

- Số vôn ghi trên vỏ mỗi nguồn điện là hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện đó để hở hoặc khi chưa mắc vào mạch.

- Hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện là hiệu điện thế giữa hai bóng đèn mắc với nguồn điện đó.

10. Bài 10 trang 85 sgk vật lí 7

Trong mạch điện gồm hai bóng đèn mắc nối tiếp, cường độ dòng điện và hiệu điện thế có đặc điểm gì?

Hướng dẫn giải:

- Trong mạch điện gồm hai bóng đèn mắc nối tiếp.

- Cường độ dòng điện như nhau tại các vị trí khác nhau của dòng điện.

- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn.

11. Bài 11 trang 85 sgk vật lí 7

Trong mạch điện gồm hai bóng đèn mắc song song, hiệu điện thế và cường độ dòng điện có đặc điểm gì?

Hướng dẫn giải:

- Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi bóng đèn và giữa hai điểm nối chung đều bằng nhau

- Cường độ dòng điện mạch chính bằng tổng các cường độ dòng điện qua mỗi bóng đèn.

12. Bài 1 trang 87 sgk vật lí 7

Trong các câu sau đây, cách nào làm thước nhựa dẹt nhiễm điện?

A. Đập nhẹ nhiều lần thước nhựa xuống mặt quyển vở.

B. Áp sát thước nhựa vào thành một bình nước ấm.

C. Chiếu ánh sáng đèn pin vào thước nhựa

D. Cọ xát mạnh thước nhựa bằng miếng vải khô.

Hướng dẫn giải:

Chọn D. Cọ xát mạnh thước nhựa bằng miếng vải khô.

13. Bài 2 trang 87 sgk vật lí 7

Trong mỗi hình 30.1 a, b, c, d cả hai vật A, B đều bị nhiệm điện và được treo bằng các sợi chỉ mảnh. Hãy ghi dấu điện tích (+ hay - ) cho vật chưa ghi dấu.

Hướng dẫn giải:

Hai điện tích cùng dấu thì đẩy nhau.

Hai điện tích trái dấu thì hút nhau.

14. Bài 3 trang 87 sgk vật lí 7

Cọ xát mảnh ni lông bằng một miếng len, cho rằng mảnh ni lông bị nhiễm điện âm. Khi đó vật nào trong hai vật này nhận thêm electron, vật nào mất bớt electron?

Hướng dẫn giải:

Vật nhiễm điện âm nhận thêm electron.

Vật nhiễm điện dương mất bớt electron.

Mảnh ni lông bị nhiễm điện âm, nhận thêm electron.

Miếng len bị nhiễm điện dương, mất bớt electron (electron dịch chuyển từ miếng len sang mảnh ni lông) nên thiếu electron (nhiễm điện dương).

15. Bài 4 trang 87 sgk vật lí 7

Trong các sơ đồ mạch điện hình 30.2, sơ đồ nào có mũi tên chỉ đúng chiều quy ước của dòng điện?

 Hình vẽ: SGK

Hướng dẫn giải:

Sơ đồ 30.2c) có mũi tên chỉ đúng chiều quy ước của dòng điện: Đi ra từ cực dương và đi vào cực âm của nguồn điện trong mạch điện kín.

16. Bài 5 trang 87 sgk vật lí 7

Trong bốn thí nghiệm được bố trí như hình 30.3, thí nghiệm nào tương ứng với mạch điện kín và bóng đèn sáng?

 Hình vẽ: SGK

Hướng dẫn giải:

Mạch điện kín gồm các vật dẫn điện mắc nối tiếp với nhau rồi mắc vào hai cực của nguồn điện.

=> Thí nghiệm hình 30.3c) tương ứng với mạch điện kín và bóng đèn sáng.

17. Bài 6 trang 87 sgk vật lí 7

Có năm nguồn điện loại 1,5V; 3V; 6V; 9V; 12V và hai bóng đèn giống nhau đều ghi 3V. Cần mắc nối tiếp hai bóng đèn này vào một trong năm nguồn điện trên. Dùng nguồn điện nào là phù hợp nhất? vì sao?

Dùng nguồn 6V trong số các nguồn là thích hợp nhất vì:

Hiệu điện thế trên mỗi bóng đèn là 3V (để đèn sáng bình thường), khi mắc nối tiếp hai bóng đèn đó, hiệu điện thế tổng cộng là 6V.

(có thể mắc với nguồn điện 1,5V hoặc 3V, nhưng hai bóng đèn sáng yếu không thể mắc với nguồn điện 9V hay 12V vì một hoặc cả hai bóng đèn sẽ cháy dây tóc.)

18. Bài 7 trang 87 sgk vật lí 7

Trong mạch điện có sơ đồ như hình 30.4, biết số chỉ của ampe kế A là 0,35A; của ampe kế A₁ là 0,12A. số chỉ của ampe kế A2 là bao nhiêu?

Hướng dẫn giải:

Áp dụng công thức I = I₁ + I₂ (cường độ dòng điện trong mạch chính là số chỉ ampe kế A bằng tổng cường độ dòng điện trong các mạch rẽ là số chỉ của ampe kế A₁ và A₂)

Giải:

Số chỉ của ampe kế là:

I₂ = 0,35A – 0,12A = 0,23A