Hướng dẫn giải bài tập SGK Vật lý lớp 6 bài 19 trang 60, 61: Sự nở vì nhiệt của chất lỏng

Câu 1. Có hiện tượng gì xảy ra với mực nước trong ống thuỷ tinh khi ta đặt bình vào chậu nước nóng? Giải thích.

Hướng dẫn giải: Mực nước dâng lên, vì nước nóng lên, nở ra.

Câu 2. Nếu sau đó ta đặt bình cầu vào nước lạnh thì sẽ có hiện tượng gì xảy ra với mực nước trong ống thuỷ tinh? Hãy dự đoán và làm thí nghiệm kiểm chứng?

Hướng dẫn giải: Mực nước hạ xuống, vì nước lạnh đi co lại

Câu 3. Hãy quan sát hình 19.3 mô tả thí nghiệm về sự nở vì nhiệt của các chất lỏng khác nhau và rút ra nhận xét.

Hướng dẫn giải:

Mô tả:

• Có 3 bình cầu bên trong mỗi bình chứa 1 chất lỏng khác nhau (rượu, dầu, nước) mỗi bình cắm 1 ống thủy tinh.
• Cho 3 bình vào nước nóng ta thấy mực nước trong ống thủy tinh thay đổi so với ban đầu. Bình cầu đựng rượu có mực nước trong ống thủy tinh dâng lên cao nhất, mực nước trong ống thủy tinh đựng dầu giảm xuống. Còn bình cầu đựng nước có mực nước trong ống thủy tinh dâng lên gấp đôi so với ban đầu.

=> Kết luận: Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau

Câu 4. Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống của các câu sau:

a) Thể tích nước trong bình (1)........... khi nóng lên, (2).............. khi lạnh đi

b) Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt (3).............

Các từ để điền:

- Tăng

- Giảm

- Giống nhau

- Không giống nhau

Hướng dẫn giải:

(1) Tăng

(2) Giảm

(3) Không giống nhau

Câu 5. Vì sao khi đun nước, ta không nên đổ đầy ấm?

Hướng dẫn giải: Vì khi bị đun nóng, nước trong ấm nở ra và tràn ra ngoài

Câu 6. Tại sao người ta không đóng chai nước ngọt thật đầy?

Hướng dấn giải: Câu trả lời này khá phức tạp, vì liên quan đến áp suất của chất khí trên mặt thoáng của chất lỏng chứa trong chai. Đối với học sinh lớp 6 chưa được học áp suất nên chỉ có thể trả lời một cách đơn giản là: "Để tránh tình trạng nắp bật ra khi chất lỏng đựng trong chai nở vì nhiệt", vì chất lỏng khi nở, bị nắp chai cản trở, nên gây áp lực lớn đẩy bật nắp ra.

Câu 7. Nếu trong thí nghiệm mô tả ở hình 19.1 SGK, ta cắm hai ống có tiết diện khác nhau vào hai bình có dung tích bằng nhau và đựng cùng một lượng chất lỏng, thì khi tăng nhiệt độ của hai bình lên như nhau, mực chất lỏng trong hai ống có dâng cao như nhau không? Tại sao?

Hướng dẫn giải: Mực chất lỏng trong ống nhỏ dâng lên nhiều hơn. Vì thể tích chất lỏng ở hai bình tăng lên như nhau nên ở ống có tiết diện nhỏ hơn thì chiều cao cột chất lỏng phải lớn hơn.